Pięć dekad u „Karola z Atmy”. Jubileusz Muzeum Karola Szymanowskiego w Zakopanem

Muzeum Narodowe w Krakowie

Otwarcie miejsca, w którym twórca Stabat Mater i Harnasiów odnalazł dom, nastąpiło 6 marca 1976 roku. Pół wieku temu udostępniono publiczności przestrzeń, w której mieści się jedyne biograficzne muzeum kompozytora – wybitnego twórcy, uznawanego za ojca polskiej muzyki współczesnej. „Atma”, oddział Muzeum Narodowego w Krakowie, pozostaje miejscem koncertów i spotkań, w którym wciąż rozbrzmiewa muzyka.

„Atma” – dom z artystyczną duszą

W latach 2011‒2013 ten zabytkowy budynek w stylu zakopiańskim przeszedł generalny remont i modernizację w ramach projektu „Muzyka pod Tatrami”. Prace remontowe prowadzone były bez naruszenia zabytkowej substancji, z zachowaniem specyficznego klimatu góralskiej willi, w której w latach 30. XX wieku mieszkał i tworzył Karol Szymanowski. W izbach tak lubianej przez kompozytora „góralskiej chałupy” znajdują się rozmaite artefakty. Pamiątki po artyście, portrety kompozytora wykonane przez Witkacego, obiekty rzemiosła artystycznego. Nowoczesna aranżacja z wykorzystaniem multimediów przedstawia sylwetkę i twórczość Szymanowskiego, który podkreślał znaczenie polskiej tradycji, a jednocześnie pozostawał otwarty na inspiracje płynące z wielu kultur.

Order Orła Białego w zbiorach

W roku jubileuszowym kolekcję wzbogacił wyjątkowy obiekt – Order Orła Białego, którym Karol Szymanowski został odznaczony pośmiertnie w 2018 roku. Odznaczenie przekazała w depozyt do muzeum rodzina kompozytora. Siostrzenica artysty, pani Krystyna Dąbrowska, w swojej książce wspomnieniowej Karol z Atmy pisała o nim: „Pragnę ukazać nie twórcę, lecz człowieka o niespotykanej wręcz dobroci, zniewalającym uroku i wielkim rozumie”. Ekspozycja w zakopiańskiej willi pozwala spojrzeć na Szymanowskiego jako kompozytora, który jako jedyny w okresie międzywojennym miał wyrazistą wizję współczesnej muzyki polskiej.

Rok pełen muzyki

W 2026 roku rozbrzmiewać będzie muzyka bohatera miejsca, a także kompozytorów, którzy go w sposób szczególny inspirowali, zwłaszcza Fryderyka Chopina. Nie zabraknie tradycyjnej kultury góralskiej, której istotę Szymanowski upatrywał w ożywczym barbaryzmie, wpisując w szkicach do baletu-pantomimy Harnasie słowa: „Ruch!!”, „Rytm!”. Na muzyczno-artystyczne wydarzenia zapraszamy od Nocy Muzeów (16 maja). Odbędą się wówczas: spotkanie z Obrochtami oraz wykład pana Adama Kitkowskiego Związki Bartusia Obrochty z Karolem Szymanowskim; zagra także góralska kapela. Zapraszamy również na comiesięczne koncerty i warsztaty dla dzieci.