Król Jordanii: przemówienie w Parlamencie Europejskim

kingabdullah.jo

Wydarzenia na Bliskim Wschodzie stały się tematem przemówienia, które Jego Królewska Mość król Jordanii Abdullah II wygłosił podczas wizyty w Parlamencie Europejskim w Strasburgu 17 czerwca 2025 roku. Wystąpienie monarchy po raz kolejny pozwoliło skonstatować, że Najjaśniejszy Pan nie jest skrępowany regułami „religijnej poprawności” i nie waha się już w pierwszych słowach odwoływać do wiary Mahometa – w miejscu i realiach, gdzie normą jest laicyzm. Trudno wyobrazić sobie współczesnego europejskiego władcę, którego publiczne rozważania o wojnie i pokoju byłyby tak przeniknięte odwołaniami do wyznawanej przez niego religii. Co należy odnotować, również wtedy, gdy mamy pewność, że Święta Wiara Katolicka jest jedyną drogą zbawienia, a wszyscy monarchowie i ich poddani powinni uznać panowanie Chrystusa Króla.

Najjaśniejszy Pan przypomniał, że przed pięcioma laty w tym samym miejscu mówił o konieczności znalezienia politycznych rozwiązań ówczesnych konfliktów i przywrócenia wiary w sprawiedliwość. Od tego czasu społeczność międzynarodowa została wystawiona na kolejne próby: pandemię, dezinformację, bezprecedensowe przyspieszenie technologiczne, wojny na Ukrainie i w Strefie Gazy, do których obecnie doszły ataki na Iran, grożące eskalacją nie tylko regionalną. Świat wydaje się oderwany od rzeczywistości, gdyż to, co uznajemy za prawdę, zmienia się z godziny na godzinę, umiarkowanie i dotychczasowe reguły tracą na znaczeniu, a kwitną podziały i nienawiść. Kiedy świat gubi moralne punkty odniesienia, tracimy wspólne rozumienie dobra i zła – sprawiedliwości. Doświadczenie historii wskazuje zaś, że wojny nie są jedynie zmaganiami o terytoria, lecz mają charakter światopoglądowy i decydują o tym, które idee zdominują przyszłość.

Zdaniem króla: Europa po II wojnie światowej dokonała wyboru, przedkładając ludzką godność nad dominację i wybierając wartości zamiast zemsty, prawo zamiast siły, współpracę zamiast konfliktu. Zrozumiała, że ​​bezpieczeństwo nie leży w sile armii, lecz w sile wspólnych wartości, a pokój narzucony siłą lub strachem nigdy nie będzie trwały. Współcześnie społeczność międzynarodowa musi zrozumieć, że to, co łączy, jest ważniejsze od tego, co dzieli. Szacunek, odpowiedzialność i dobra wola są warunkiem współpracy – mimo złożoności wyzwań i uznania, że spory i różnice są nieusuwalną częścią rzeczywistości.

Jego Królewska Mość przypomniał, że w ciągu ostatnich dwóch dekad, przemawiając w Parlamencie Europejskim i zabierając głos w innych miejscach, starał się rzucić światło na wartości, które – jego zdaniem – mają korzenie w islamie, chrześcijaństwie i judaizmie: współczucie, sprawiedliwość i równość. Nauki moralne, które są przekazywane z pokolenia na pokolenie i wzywają do miłowania bliźnich, ochrony niewinnych, pomagania biednym i skrzywdzonym oraz troski o ziemię stworzoną przez Boga. Podkreślił, że wielowyznaniowa Jordania, w której znajduje się miejsce, gdzie nasz Pan Jezus Chrystus przyjął chrzest, jest państwem hołdującym narodowym zasadom tolerancji i wzajemnego szacunku. Dynastia Haszymidów zobowiązała się do opieki nad miejscami w Jerozolimie uznawanymi przez chrześcijan i mahometan za święte. Zdaniem Najjaśniejszego Pana to zobowiązanie, korzeniami sięgające paktu Omara, nakazuje ochronę kościołów i duchowieństwa, a także dzieci, kobiet i starców. Tysiąc lat później Konwencje Genewskie uczyniły te zasady uniwersalnymi. Ostatnie wydarzenia podały je w wątpliwość.

Świat znajduje się w moralnym upadku i nigdzie – zdaniem króla – nie jest to bardziej widoczne niż w Strefie Gazy. W 2023 r. pierwsze izraelskie ataki i naloty na szpital w Strefie Gazy wywołały szok i oburzenie. Od tego czasu Światowa Organizacja Zdrowia udokumentowała prawie 700 ataków na placówki opieki zdrowotnej na tym obszarze. Jak to możliwe – pytał monarcha – że to, co zaledwie 20 miesięcy temu uważano za okrucieństwo, jest teraz tak powszechne, że ledwo zauważalne? Jaka wersja człowieczeństwa pozwala, aby to, co nie do pomyślenia, stało się rutyną? Co pozwala na wykorzystywanie głodu jako broni przeciwko dzieciom i normalizuje atakowanie pracowników służby zdrowia, dziennikarzy i cywilów szukających schronienia w obozach? Gdy globalna społeczność nie potrafi zasypać przepaści między zasadą a działaniem, gdy wartości nie są praktykowane, stają się performatywne, abstrakcyjne i zbędne. Rozdroże naszej historii wymaga wyboru między rządami prawa i rządami siły, między upadkiem i odnową. Przy wyborze właściwego kursu kluczowe będzie europejskie przywództwo, dla którego Jordania chce być partnerem.

Bezpieczeństwo nie zostanie przywrócone bez zakończenia wojny na Ukrainie i trwającego od ośmiu dekad konfliktu izraelsko-palestyńskiego – podkreślił Najjaśniejszy Pan. Palestyńczycy zasługują na prawo do wolności i własnej państwowości, wydarzenia w Strefie Gazy przeczą zaś prawu międzynarodowemu i normom moralnym, a sytuacja pogarsza się z dnia na dzień. Jeżeli izraelskie buldożery będą nadal nielegalnie niszczyć palestyńskie domy, gaje oliwne i infrastrukturę, to samo stanie się z barierami definiującymi normy dopuszczalnych zachowań. Kiedy wojna Izraela rozszerza się, obejmując Iran, konflikt staje się zagrożeniem dla ludzi na całym świecie. Jego jedynym rozwiązaniem jest sprawiedliwy pokój wynikający z prawa międzynarodowego i wzajemnego uznania. Drogę wyznaczają nie tylko rozwój technologiczny, przełomy naukowe i tryumfy polityczne, lecz także wybory, których przywódcy i obywatele dokonują każdego dnia.

opracowanie: Adrian Nikiel