Wyniki badań potwierdzają datowanie stropu w Książu

Zamek Książ

Zamek Książ skrywa wiele tajemnic. Jedną z nich udało się wyjaśnić dzięki specjalistycznym badaniom dendrochronologicznym, które przeprowadzono w remontowanym Salonie Włoskim. Dziś nie ma już wątpliwości: zdobiące go sufitowe malowidło jest barokowe.

Liczne przebudowy oraz zmiany aranżacji wnętrz, którym zamek poddawany był przez stulecia, nawet historykom sztuki sprawiają trudności w datowaniu nawarstwień. Wielką pomocą w tym zadaniu są pozyskiwane archiwalne fotografie i dokumenty.

Tym razem jednak zespół konserwatorów pod kierunkiem pana Ryszarda Wójtowicza sięgnął po metody datowania bezwzględnego przy użyciu próbek drewna. Dendrochronologia to metoda pozwalająca na określenie daty ścięcia drzewa poprzez porównanie rocznego przyrostów słojów z próbki zabytkowego drewna z układem na skali dendrochronologicznej. Przedmiotem tych badań stał się strop z centralnym obrazem przedstawiającym boginię Florę. Analiza zdjęć archiwalnych wskazała, że strop ten pojawił się w salonie na początku XX wieku, w związku z wielką przebudową przeprowadzoną przez książęcych małżonków ‒ Daisy i Jana Henryka XV.

Zachowane w Archiwum Państwowym we Wrocławiu dokumenty wskazywały, że mógł być jednym z zakupów poczynionych przez Hochbergów w północnych Włoszech, podobnie jak renesansowe kominki. Nie byliśmy jednak pewni, czy strop był dziełem mistrzów późnego baroku, czy jedynie dwudziestowieczną stylizacją.

Przed naukowcami stała nie lada trudność, ponieważ wykorzystane do budowy stropu oraz podobrazia Flory drewno nie było lokalnego pochodzenia. Jak wykazały analizy, jest to drewno z relatywnie młodych świerków ściętych w rejonie alpejskim, co uprawomocniało proweniencję północnowłoską. Aby wydatować próbki, konieczne były zatem konsultacje z naukowcami z Włoch i porównanie z tamtejszymi skalami.

Wreszcie udało się potwierdzić datowanie. Zarówno obraz, jak i zachowane elementy stropu możemy datować na ok. 1760 rok. Informacje pozyskane z archiwalnych zdjęć i dokumentów zostały potwierdzone przez niezależne badania naukowe. Strop z Salonu Włoskiego jest dziełem późnego baroku. Prace konserwatorskie są zaawansowane i nie możemy się doczekać momentu, kiedy będziemy mogli zaprezentować ich rezultaty.