Nowe nabytki w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie

Muzeum Narodowe w Krakowie

Muzeum Narodowe w Krakowie realizuje strategię wzbogacania zbiorów, tworząc wyjątkową opowieść o sztuce i historii – w kolekcji pojawiają się dzieła przełomowe dla twórczości najważniejszych artystów. Obrazy Wojciecha Weissa i Andrzeja Wróblewskiego od września wzbogacą ekspozycję Galerii Sztuki Polskiej XX i XXI wieku.

Kryzys Wojciecha Weissa – jedno z najważniejszych dzieł jego późnej twórczości, a zarazem wyróżniający się przykład malarstwa XX wieku.

Wojciech Weiss (1875–1950) należy do grona najwybitniejszych malarzy poprzedniego stulecia. Choć jest kojarzony przede wszystkim z symbolizmem Młodej Polski, przez całe życie pozostawał artystą otwartym na nowe zjawiska i z uwagą śledził przemiany współczesnej mu sztuki. Jego twórczość obejmuje niemal sześć dekad, ukazując drogę od młodopolskiego symbolizmu i ekspresjonizmu po nowoczesne poszukiwania okresu międzywojennego.

Powstały w 1934 roku Kryzys zajmuje szczególne miejsce w dorobku artysty. Przedstawiając wnętrze pracowni z manekinem spoczywającym na stosie odwróconych obrazów, Weiss stworzył przejmującą metaforę przemijania, kryzysu twórczego i zmieniającej się roli sztuki. Dzieło jest zarazem osobistą refleksją nad odchodzącą epoką Młodej Polski i miejscem własnego malarstwa wobec rodzącej się nowoczesności. Jego symboliczna wymowa oraz atmosfera balansująca między realizmem a surrealizmem pokazują, jak uważnie artysta obserwował nowe kierunki sztuki i twórczo je interpretował. Kryzys uznawany jest dziś za jedno z najważniejszych świadectw otwarcia Weissa na estetykę ekspresjonizmu i surrealizmu.

Zakup obrazu stanowi ważny etap konsekwentnego rozwoju kolekcji dzieł Wojciecha Weissa oraz dopełnienie jednego z najcenniejszych zbiorów młodopolskiego malarstwa w Polsce. Pozwala dokładniej ukazać ewolucję twórczości artysty – od symbolizmu przełomu XIX i XX wieku po dojrzałą refleksję nad miejscem sztuki we współczesnym świecie.

Kryzys zostanie zaprezentowany w Gmachu Głównym, gdzie wzbogaci ekspozycję poświęconą sztuce nowoczesnej. Będzie również jednym z kluczowych dzieł monograficznej wystawy Wojciecha Weissa, której otwarcie nastąpi w 2027 roku.

Modelka w niebieskiej sukni, Na plaży. Jedno dzieło. Dwie historie. Dwie twarze twórczości Andrzeja Wróblewskiego.

Do kolekcji Muzeum trafił niezwykle rzadki, dwustronny rysunek autorstwa Andrzeja Wróblewskiego (1927–1957) – jednego z najwybitniejszych artystów XX wieku. Powstały w latach 1955–1956 obiekt zawiera dwa szkice przygotowawcze do różnych dzieł malarskich i pozwala zajrzeć do warsztatu twórczego artysty. Na jednej stronie znajduje się studium do obrazu Modelka w niebieskiej sukni, przedstawiające Aleksandrę Peterstein – modelkę pozującą Wróblewskiemu podczas pracy w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Na odwrocie artysta sportretował swoją żonę Teresę, przygotowując kompozycję do obrazu Na plaży z 1956 roku. Zachowana oryginalna, dwustronna oprawa umożliwia jednoczesną prezentację obu rysunków – rozwiązanie wyjątkowo rzadko spotykane. W niezwykle symbolicznej sztuce tego artysty ważne miejsce zajmują kameralne portrety i studia postaci. Prezentowany rysunek ukazuje właśnie ten bardziej intymny wymiar twórczości. Kilka pewnie poprowadzonych linii wystarcza, by oddać ciężar ciała, rytm pozy i psychologiczną obecność portretowanej osoby. W tych szkicach Wróblewski objawia się jako niezwykle uważny obserwator człowieka i wybitny rysownik.

Nowo pozyskane dzieło ma ogromną wartość także dla historii sztuki. Szkice przygotowawcze należą do najcenniejszych świadectw procesu twórczego – pozwalają prześledzić drogę od pierwszego pomysłu do ukończonego obrazu. To właśnie one odsłaniają sposób myślenia artysty i jego twórcze poszukiwania. Zakup ten uzupełnia jedną z najważniejszych kolekcji dzieł Andrzeja Wróblewskiego w Polsce i nabiera szczególnego znaczenia w przededniu przypadającego w 2027 roku stulecia urodzin artysty. Z okazji jubileuszu pod koniec przyszłego roku otworzymy wystawę monograficzną poświęconą Wróblewskiemu.