„Moda. Historia osobista. Profesor Irena Huml (1928–2015)”

Modowa biografia profesor Ireny Huml (1928–2015), historyk i krytyk sztuki zasłużonej w badaniach nad polskimi sztukami stosowanymi, w tym tkaniną i biżuterią artystyczną; współinicjatorki legnickiego Festiwalu Srebra; kobiety, której styl i elegancja były w środowisku legendarne. W dziesiątą rocznicę śmierci Muzeum Narodowe we Wrocławiu przypomina jej niezwykłą postać.

Zaprezentowana na wystawie garderoba Ireny Huml obejmuje ponad cztery dekady – od lat 50. do początku lat 90. XX w. – praktycznie całą historię Polski Ludowej. Wśród ubrań znajdują się te związane z ważnymi etapami kariery zawodowej i życia prywatnego, kreacje noszone do pracy i na wieczór, w mieście i na wczasach, latem i zimą, ubrania gotowe i unikatowe artystyczne kreacje szyte na miarę.

Swoje zainteresowanie strojem i modą Irena Huml uważała za integralnie związane z wrażliwością estetyczną, pracą z artystami, tradycją rodzinną, ciekawością świata – wyjaśnia pani dr Małgorzata Możdżyńska-Nawotka, kuratorka wystawy. – Jej styl był oparty z jednej strony na kultywowanych przez przedwojenną inteligencję zasadach umiaru i stosowności, a z drugiej – na ciekawości świata i otwartości na nowe prądy. Był indywidualny i świadomie, choć subtelnie „antymieszczański”. Wyrażał chęć otaczania się estetycznymi przedmiotami, pragnienie piękna w życiu codziennym.

W trudnych czasach PRL-u profesor Huml korzystała z dwóch źródeł zaopatrzenia alternatywnych wobec rodzimego rynku odzieżowego: szycia ubrań na miarę, najpierw własnoręcznego, a potem przez utalentowaną zawodową krawcową, oraz zachodniej konfekcji, kupowanej przeważnie podczas podróży zagranicznych w komisach, sklepach z odzieżą używaną i „vintage” oraz na pchlich targach. Ten drugi sposób umożliwiały głównie wyjazdy związane z jej działalnością naukową i kuratorską.

W szafie Ireny Huml znalazły się też kreacje, których autorkami były artystki włókna: m.in. kurtka ręcznie tkana z wełny „kowarskiej”, wykonana przez autorkę gobelinów Annę Buczkowską; kimonowa kurtka autorstwa Dobrosławy Kowalewskiej ozdobiona stylizowanym monogramem „iH”, personalizującym ubiór i nawiązującym do bliskiego właścicielce art déco. Sweter z moheru w odcieniach fioletu, brązu, zieleni i różu, wykonany w 1993 r. przez gdańską artystkę Małgorzatę Żerwe, przypomina abstrakcyjne pejzaże Piotra Potworowskiego.

Niekwestionowaną zasługą bohaterki naszej wystawy, a także wielkim powodem naszej szczerej wdzięczności pozostaje także fakt, iż te kultowe stroje w dużym wyborze trafiły do zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu – mówi pan dr hab. Piotr Oszczanowski, dyrektor Muzeum Narodowego we Wrocławiu. – Dzięki hojnym darom profesor Ireny Huml oraz jej córki Justyny Bacz nasz Dział Tkanin i Ubiorów zgromadził swoistą „szafę kreacji” cenionej historyczki sztuki. Znajdziemy tu wykwintne, wystylizowane, jakże nowoczesne ubiory oraz akcesoria. Jest to rzeczywiście garderoba niemal kompletna. Otrzymaliśmy niecodzienną możliwość zrekonstruowania „modowej biografii” polskiej inteligentki na przestrzeni kilku dekad, od czasu studiów w latach 50. do początku lat 90. XX w.

Wystawa nie odnosi się tylko do indywidualnej biografii, lecz rzuca światło na historię ubioru w PRL-u, inspiruje pytania o trwałość przedwojennych inteligenckich postaw w totalitarnej rzeczywistości, rodzimą recepcję trendów międzynarodowych i rolę mody w procesach modernizacyjnych.

W konferencji prasowej, która 24 lutego 2025 r. poprzedziła otwarcie wystawy, udział wzięli: pan dr hab. Piotr Oszczanowski, pani dr Małgorzata Możdżyńska-Nawotka i pani Justyna Bacz (córka prof. Ireny Huml).

Pokazywane obiekty pochodzą głównie ze zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu, a także z Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, Muzeum Okręgowego w Koninie, Muzeum Mazowieckiego w Płocku oraz zbiorów prywatnych. Wystawie towarzyszy katalog. Zapraszamy do 18 maja 2025 r.

Prof. dr hab. Irena Huml (13 XI 1928 – 19 V 2015), historyk i krytyk sztuki, autorka książek i artykułów naukowych w międzynarodowych i krajowych czasopismach, kuratorka licznych wystaw. Przedmiotem jej badań była rodzima sztuka stosowana i rzemiosło artystyczne. Była najważniejszą badaczką krajowej szkoły tkaniny artystycznej. Osobistą, naukową i kolekcjonerską pasją Ireny Huml stała się polska autorska biżuteria ze srebra. Przewodniczyła obradom jury wielu międzynarodowych konkursów artystycznych. Od 1969 r. uczestniczyła w przygotowaniach polskiej prezentacji na Międzynarodowym Biennale Tkaniny w Lozannie.