Myśl polityczna i prawna Minobe Tatsukichi

Prof. Minobe Tatsukichi (1873‒1948), japoński prawnik, konstytucjonalista, parlamentarzysta, doradca Tajnej Rady i wykładowca akademicki był bohaterem wykładu pana dr. Pawła Szklarczyka. Spotkanie, która stało się okazją do prezentacji panoramy japońskiego dyskursu politycznego po obaleniu bakufu w roku 1868 i przyjęciu konstytucji po upływie dwóch kolejnych dekad, odbyło się 12 czerwca 2025 roku na Uniwersytecie Wrocławskim.

Minobe przeszedł do historii myśli politycznej i prawnej jako autor rozbudowanej wykładni Konstytucji Meiji w duchu liberalizmu charakterystycznego dla schyłku XIX stulecia. Był również prominentnym przedstawicielem teorii „cesarza jako organu państwa”, inspirowanej niemiecką doktryną państwa jako osoby prawnej – „organizmu”, na który składa się wiele organów pełniących przypisanych im prawem funkcje. Jego poglądy można scharakteryzować jako sprzyjające monarchii parlamentarnej i parlamentarno-gabinetowego systemu rządów. Minobe dokonał „sekularyzacji” instytucji cesarza, odrzucając nadprzyrodzone pochodzenie władcy i racjonalizując jego legitymizację. Stanowisko myśliciela zostało zdecydowanie zakwestionowane przez tradycjonalistów i obrońców japońskiego charakteru narodowego, którzy podkreślali, że zasiadający na odwiecznym tronie cesarz jest doskonały, boski i suwerenny, panuje i rządzi, a także stanowi jedność z państwem i poddanymi, nie jest więc możliwy konflikt między interesami monarchy i poddanych.

Zapraszamy do zapoznania się z nagraniem: