Przekład „Rivarola”

Antoni de Rivarol (1753‒1801) był jednym z najciekawszych francuskich myślicieli schyłku XVIII wieku. Zyskał sławę, stając w intelektualne szranki z tuzami epoki oświecenia. Wyróżniał się błyskotliwością umysłu i bezkompromisowością pióra. Należał do grona najgłośniejszych krytyków rewolucji antyfrancuskiej. Kładł podwaliny pod myśl konserwatywną tego burzliwego okresu, choć z czasem został w dużej mierze niesłusznie zapomniany. Jego postać przypomniał po ponad 150 latach czołowy pisarz XX stulecia Ernest Jünger (1895‒1998). Pisząc o nim, Jünger przedstawiał zarazem także własne idee i przekonania. Dzieło to jest ważną prezentacją myśli dwóch wybitnych i wciąż inspirujących autorów.

Osobliwość idei Rivarola nie zasadza się na ich nowości ani na zaskakującym charakterze rozwiązań. Są raczej ideami wykształconego Europejczyka tamtej epoki. W wielu jej najlepszych umysłach i najbardziej odpowiedzialnych duchach odnajdziemy, jak u Rivarola, życzenie, aby zachować więź z przeszłością i budować dalej na podstawowych konturach dawnej kultury. To życzenie ożywia się coraz bardziej wraz z rozwojem sił rewolucyjnych i wraz z obserwacją wydarzeń paryskich. Tu zaznacza się ssący wir, który zdaje się prowadzić ku bezgraniczności, być może ku barbarzyństwu. Koncentracja jest tak przemożna, że da się przewidzieć ogromne eksplozje, wielkie zniszczenia. Swój cień rzucają już przyszłe wojny narodowe. W tym chaosie załamania, ale i początków, w których uwalniają się idee teologiczne, filozoficzne, narodowe, społeczne, romantyczne, próbując tworzyć systemy, klasyczna postawa należy do tych, które w najmniejszym stopniu liczyć mogą na namiętną akceptację. W swoim dążeniu do zachowania równowagi między więzią a wolnością musi narazić się zarówno lewicy, jak i prawicy.

Autorem przekładu Jüngerowskiego Rivarola (wyd. OMP, Kraków 2024) i epilogu dołączonego do polskiego wydania jest pan prof. Wojciech Kunicki, gość spotkania autorskiego zorganizowanego 19 grudnia 2024 roku na Uniwersytecie Wrocławskim przez Koło Naukowe Doktryn Politycznych i Prawnych im. Niccolò Machiavellego. Słowo wstępne wygłosił pan dr hab. Maciej Zakrzewski, wiceprezes Ośrodka Myśli Politycznej.

Zapraszamy do wysłuchania nagrania: