120 lat Muzeum w Gliwicach

Muzeum w Gliwicach

120 lat Muzeum w Gliwicach

Willa Caro, ul. Dolnych Wałów 8a

Wernisaż: 9 października 2025 roku, godz. 17.00

W 2025 roku mija 120 lat od założenia Oberschlesisches Museum in Gleiwitz – instytucjonalnego antenata Muzeum w Gliwicach. Nasze Muzeum jest jednym z najstarszych na Górnym Śląsku oraz najstarszym w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym. Starsze od niego są tylko muzea w Nysie (1897) i Opolu (1900). W związku z rocznicą Muzeum w Gliwicach przygotowało wystawę, na której przedmiotem ekspozycji stanie się ono samo i jego historia. Znajdziemy na niej nie tylko dawne księgi inwentarzowe, pierwsze katalogi Muzeum, dokumenty, archiwalne zdjęcia z wystaw, lecz także prezentację wybranych zabytków z każdego Działu Muzeum. Kuratorem wystawy jest pan Damian Recław, kierownik Działu Historii Muzeum w Gliwicach. Serdecznie zapraszamy na wernisaż (wstęp wolny). Ekspozycja potrwa do 21 listopada 2025 roku.

Gliwickie Muzeum powstało z inicjatywy miłośników historii, obywateli dumnych ze swojego miasta. Głównym inicjatorem powstania Muzeum i jego organizatorem był tajny radca i sędzia w miejscowym sądzie Artur Schiller (1858‒1945). W skład komitetu założycielskiego weszli ponadto: prezydent Gliwic Hermann Mentzel oraz wybitni historycy i regionaliści ‒ ks. dr Johann Chrząszcz, pyskowicki proboszcz, oraz prof. Benno Nietsche, autor monumentalnego dzieła Historia Miasta Gliwice.

Działalność Muzeum w Gliwicach koncentrowała się na gromadzeniu obiektów związanych z regionem – zabytków dokumentujących jego historię, dzieł sztuki i wyrobów rzemiosła artystycznego oraz przedmiotów związanych z życiem codziennym i sferą sacrum, kulturą czy wojskowością. Do roku 1922 placówka była centrum kolekcjonerstwa i muzealnictwa na Górnym Śląsku. Zmiana tego stanu rzeczy nastąpiła wraz z podziałem Śląska w 1922 roku. Względy polityczne zadecydowały o tym, że Polacy i Niemcy powołali wówczas do życia muzea w Katowicach i Bytomiu z działami archeologicznymi i historycznymi.

Powtórne narodziny placówki nastąpiły na początku 1945 roku. Pierwszy polski dyrektor placówki, prof. dr Mieczysław Gładysz (1903‒1984), przekształcił Oberschlesisches Museum in Gleiwitz w Muzeum w Gliwicach. W pracach tych aktywnie wspomagał go Fryderyk Hayder, pierwszy kustosz w Dziale Sztuki i Rzemiosła Artystycznego. Misja i cel instytucji pozostały niezmienione – są nimi ochrona i zachowanie dziedzictwa.