Jesteś tutaj: Ogłoszenia i aktualności » Konferencje i prelekcje » Wrocław: Adresy gratulacyjne i dyplomy członkowskie z lat 1836-1912

Adresy gratulacyjne i dyplomy członkowskie z lat 1836-1912

Muzeum Narodowe we Wrocławiu

Muzeum Narodowe we Wrocławiu

plac Powstańców Warszawy 5

Adresy gratulacyjne i dyplomy członkowskie z lat 1836-1912

15 lipca16 sierpnia 2015 roku

W jaki sposób honorowano kiedyś wybitnych obywateli miast, jak wyglądały najbardziej okazałe pisma gratulacyjne i z jakiej okazji je wręczano? Tego między innymi można się będzie dowiedzieć podczas zwiedzania tej wystawy. Pokazanych zostanie kilkadziesiąt niezwykłych zabytków pochodzących z Gabinetu Dokumentów Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Nigdy wcześniej nie były one publicznie prezentowane.

Adresy gratulacyjne i dyplomy członkowskie

Słowo adres oznacza pismo zbiorowe wystosowane do władz lub do osób wybitnych, zajmujących wysokie stanowisko. Celem tych dokumentów było uhonorowanie adresata, a wręczano je z okazji nadania tytułu honorowego obywatela miasta, jubileuszy, rocznic, wybitnych osiągnięć zawodowych czy w momencie odejścia na emeryturę. Na wystawie można zobaczyć między innymi najstarszy w zbiorach adres z 1855 r., który z okazji zakończenia pracy otrzymał dr Gotfryd Ginter Roeller, nauczyciel gimnazjum w Głogowie, czy ozdobny dokument gratulacyjny z 1897 r. skierowany do wybitnego uczonego Ferdynanda Cohna. Najliczniej reprezentowane są na wystawie adresy gratulacyjne z lat 1886-1912 wręczane osobom, które otrzymały tytuły honorowych obywateli miast. Pamiątki po wrocławskich nadburmistrzach i burmistrzach (m.in. Jerzym Benderze, Maxymilianie von Ysselsteinie) to dowód szacunku, jakim powszechnie darzono te osobistości.

Owe pisma zbiorowe, często przyjmujące kształt okazałej książki z bogato zdobionymi kartami, którymi honoruje się wybitne indywidualności życia politycznego, naukowego i kulturalnego, stanowią dla nas sporą atrakcję. Zarówno historyczną, jak i artystyczną – wyjaśnia pan dr hab. Piotr Oszczanowski, dyrektor Muzeum Narodowego we Wrocławiu. – Tę pierwszą uzyskujemy dzięki informacjom zawartym w tych adresach i dyplomach – często są one związane z ważnymi wydarzeniami w życiu danej społeczności i jej luminarzy. Zaskoczyć może nas ich artystyczna różnorodność, a często też i wartość. Najokazalsze adresy to zbiorowe dzieło typografa lub kaligrafa, malarza czy też rysownika, introligatora i złotnika.

Na przykład autorami adresu dla burmistrza Wrocławia Maxymiliana von Ysselsteina byli: kaligrafka o nazwisku Kirsten, mistrz introligatorski Gustaw Beuthner, malarz Max Friese i złotnik Tillmann Schmitz.

Dekoracja XIX-wiecznych egzemplarzy nawiązuje do neogotyku, a najczęściej stosowane motywy to: ostrołuki, pinakle, fryzy – wyjaśnia p. Zofia Bandurska, kuratorka wystawy. – Twórcy dekoracji XX-wiecznych adresów sięgali chętnie do nowych form sztuki secesyjnej. Karty adresowe mają zbliżoną kompozycję: na marginesie po prawej stronie tekstu pojawiają się personifikacje miast (młode kobiety w powłóczystych szatach, z herbem miasta u stóp, trzymające wieniec laurowy). Często ofiarodawcy, chcąc pokazać dokonania wyróżnionych, zlecali artystom ukazanie budowli wzniesionych w czasie, gdy adresaci pełnili swoje funkcje. Stosowana symbolika odnosiła się do zainteresowań i dokonań uhonorowanych.

Śląskie adresy dziękczynne i gratulacyjne oraz dyplomy członkowskie z XIX w. i początku XX w. to swoisty rarytas historyczny, bibliofilski, edytorski, artystyczny, a wreszcie też muzealny. Muzeum Narodowe we Wrocławiu jest jednym z nielicznych muzeów, które może pochwalić się posiadaniem tak ciekawej, reprezentatywnej i zróżnicowanej kolekcji tego typu dokumentów.

Adresy gratulacyjne i dyplomy członkowskie

PMK Design
© Organizacja Monarchistów Polskich 1989–2018 · Zdjęcie polskich insygniów koronacyjnych pochodzi z serwisu replikiregaliowpl.com.