Jesteś tutaj: Ogłoszenia i aktualności » Konferencje i prelekcje » Gliwice: Dzielnice Gliwic — znaki szczególne

Dzielnice Gliwic — znaki szczególne

Muzeum w Gliwicach

Osiedle Baildona, Bojków, Czechowice, Kopernika, Ligota Zabrska, Łabędy, Obrońców Pokoju, Ostropa, Sikornik, Sośnica, Stare Gliwice, Szobiszowice, Śródmieście, Trynek, Wilcze Gardło, Wojska Polskiego, Wójtowa Wieś, Zatorze, Żerniki – miasto Gliwice tworzy 21 dzielnic, nazywanych także osiedlami. Każda z nich ma niepowtarzalny klimat i charakter, wyróżniając się układem urbanistycznym, architekturą, zabytkami, historią, pełnionymi funkcjami. I właśnie gliwickim osiedlom poświęcony będzie cykl wykładów przygotowanych przez panią Ewę Pokorską-Ożóg, miejską konserwator zabytków w Gliwicach i autorkę bestsellerowej publikacji Kolory miasta (wydanej w muzealnej oficynie). Podczas spotkań zatytułowanych Dzielnice Gliwic – znaki szczególne przybliżone zostaną interesujące szczegóły stanowiące o odrębności i różnorodności gliwickich osiedli. Na nowo odkryjemy miejsca, obiekty czy detale, co pozwoli spojrzeć na nie z perspektywy innej niż ta, na którą pozwala nam zabiegana codzienność. Tematyka wykładów wpisuje się w prace związane z tworzeniem „Strategii rozwoju miasta – Gliwice 2040”. Na pierwsze w ramach cyklu spotkanie pt. Różnorodny Trynek zapraszamy 1 października 2021 roku o godz. 17.00 do Willi Caro (ul. Dolnych Wałów 8A).

Różnorodny Trynek

Co tu znajdziemy? Dzieła architektów, a zarazem kuzynów, Emila i Jerzego Zillmannów, lotnisko, zespoły mieszkaniowe z lat 20. i 30. XX wieku, jak również socrealistyczne osiedla z 1950 r. i współczesny kościół, który miał wyglądać jak gotycka świątynia. Wymieniać dalej?

***

Kolejne wykłady:

5 listopada 2021 r., Willa Caro / platforma ZOOM, godz. 17.00

Ulubiona Sośnica

Sośnicę darzę ogromną sympatią i mam w tej dzielnicy swoje ulubione zabytki. Podziwiam obiekty przy ulicach Stefana Żeromskiego, Wielickiej, gen. Władysława Sikorskiego 93/95/97, zabudowania KWK „Sośnica”. Wart zobaczenia jest również budynek związany z dyrekcją kopalni przy wspomnianej ulicy gen. Władysława Sikorskiego 103 – wpisany do rejestru zabytków województwa. A to tylko niektóre ciekawostki dzielnicy – mówi Ewa Pokorska-Ożóg.

3 grudnia 2021 r., Willa Caro / platforma ZOOM, godz. 17.00

Śródmieście i Osiedle Wojska Polskiego w duchu moderny Wiednia

Śródmieście Gliwic jest tak bogate w różnorodną architekturę, pełne zabytków, że określenie tego terenu jednym przymiotnikiem byłoby niewystarczające. Znajdziemy tutaj liczne nawiązania, w tym przyrównanie do modernistycznego Wiednia. Przykładem niech będzie kwartał zabudowy przy ulicach Wincentego Styczyńskiego, Ignacego Daszyńskiego i gen. Władysława Andersa. Bogata dokumentacja fotograficzna gliwickich i wiedeńskich realizacji pozwoli znaleźć zaskakujące podobieństwa. A to nie koniec z podobieństwami z innymi europejskimi miastami – mówi Ewa Pokorska-Ożóg.

7 stycznia 2022 r., Willa Caro / platforma ZOOM, godz. 17.00

Artyzm Wójtowej Wsi

Mówimy: „Wójtowa Wieś”, myślimy na ogół o terenach o charakterze rolniczym. Do dzielnicy przypisane są jednak nie tylko pola i niewielkie domki, ale też bardziej okazałe budowle, np. zespół kamienic przy ul. Jana Długosza, wieża ciśnień czy zespół domów mieszkalnych przy ulicach Adama Mickiewicza, Małej, Bolesława Prusa, Długiej, Na Wzgórzu, Jana III Sobieskiego i Cypriana K. Norwida. To już zdecydowanie architektura miastotwórcza. Jednak w części osiedla z zabudową jednorodzinną również zobaczymy interesujący przykład okresu modernizmu zaakcentowany w obiekcie sakralnym. To kościół parafialny pw. św. Antoniego z rzeźbami Leona Strządały i witrażami z lat 20. i 40. XX wieku.

4 lutego 2022 r., uwaga: wykład będzie udostępniony na muzealnym kanale YouTube

Sikornik przez duże W

Sikornik – popularna Ptasia Dzielnica – jest również znakomitym przykładem współegzystencji nowoczesności z lat 60. i 70. XX wieku z zabudową powstałą w latach 20. i 30. ubiegłego wieku. Zabudowa osiedla uzmysłowi nam, jak rozwiązywano problem współczesnej myśli urbanistycznej w kontekście historycznej zabudowy.

4 marca 2022 r., uwaga: wykład będzie udostępniony na muzealnym kanale YouTube

Kresowa i szkolna Akademicka (Osiedle Politechnika)

Dzielnica Politechnika, utworzona w 2008 roku, obejmująca m.in. zabudowania uczelni, dawny konwikt biskupi „Albertinum” oraz Arenę Gliwice, kojarzy się przede wszystkim z zaskakującym połączeniem zabudowy z okresu przedwojennego z socrealizmem. Przyczyny kompilacji tych stylów architektonicznych w miasteczku akademickim należy szukać w historii powstania i rozwoju Politechniki Śląskiej. Teren ten w ciągu XX i XXI wieku zmienił się diametralnie trzy razy! Każdy etap był inny, dotyczył innego okresu w sztuce i architekturze. Każdy jest niezwykle frapujący – mówi Ewa Pokorska-Ożóg.

1 kwietnia 2022 r., uwaga: wykład będzie udostępniony na muzealnym kanale YouTube

Wielkanocna Ostropa

Jak wyjątkowe i różne są dzielnice Gliwic, niech przykładem będzie w refleksyjnym czasie zbliżających się świąt wielkanocnych – korespondująca z tym okresem – Ostropa. A w szczególności jeden z jej malowniczych zwyczajów: wielkanocna procesja konna. Odkryjemy także miejsce „ukrycia” symbolicznych postaci z Apokalipsy św. Jana i podjęta zostanie próba wyjaśnienia, dlaczego w obrazie z drewnianego kościoła został umieszczony symbol czasu, wieczności – uroboros.

6 maja 2022 r., uwaga: wykład będzie udostępniony na muzealnym kanale YouTube

Hutnicza Baildona

Baildona to kolejna gliwickie osiedle utworzone niedawno, bo w 2018 r. Obejmuje tereny przed i za torami, różniące się historią, architekturą i innymi niepowtarzalnymi atutami. Spaja je hutnicza przeszłość. Dlatego na początku zajrzymy na cmentarz Hutniczy i na teren GZUT-u.

3 czerwca 2022 r., uwaga: wykład będzie udostępniony na muzealnym kanale YouTube

Modernistyczne Zatorze

Tematem ostatniego przed wakacjami spotkania będzie dzielnica Zatorze. To teren położony za torami, w północnej części Gliwic. Nazwa funkcjonuje już od dawna, ale jej urzędowe potwierdzenie nastąpiło dopiero w lutym 2008 r. Obejmuje m.in. część dawnej dzielnicy Szobiszowice i jest jednym z ładniejszych miejsc w naszym mieście. Zieleń, zabytki, historia i współczesność przeplatają się tutaj i uzupełniają. A modernizm został zaakcentowany m.in. w bryle świątyni pw. Chrystusa Króla.

Dzielnice Gliwic – znaki szczególne. Ciąg dalszy

Kontynuujemy ulubiony nie tylko przez gliwiczan cykl wykładów poświęconych dzielnicom miasta. W tej edycji przybliżać będziemy znaki szczególne takich gliwickich dzielnic, jak: Śródmieście, Czechowice, Obrońców Pokoju, Brzezinka, Żerniki, Wilcze Gardło, Wojska Polskiego, Szobiszowice, Łabędy i Bojków.

Wprowadzamy też jedną ważną zmianę, która ucieszy fanów cyklu i pani Ewy Pokorskiej-Ożóg. Otóż wykłady odbywać się będą już nie online, ale stacjonarnie – w sali konferencyjnej Willi Caro. Ponieważ jednak nagrania z wykładów na muzealnym kanale You Tube mają bardzo dużą liczbę odsłon – nie rezygnujemy także z tej formy przybliżania kulturowego bogactwa miasta. Wszystkie wykłady tej edycji cyklu dostępne będą również w wersji online.

7 października 2022 r., Willa Caro, godz. 17.00

Ile jest zabytku w zabytku – gliwicka Starówka

Im bardziej wnikniemy w historię gliwickiej Starówki, tym ciekawsze i zaskakujące fakty wychodzą na światło dzienne. Nic nie jest takie, jakie mogłoby się wydawać. „Renesansowe” kamieniczki są… powojenne, arkadowe podcienia powstały dzięki uporowi prof. Maurera, a narożny budynek nr 1 z apteką – o dziwo – jest jednym z najstarszych na Rynku! – mówi Ewa Pokorska-Ożóg.

4 listopada 2022 r., Willa Caro, godz. 17.00

Nieodkryte Centrum

Ścisłe centrum miasta to teren dzielnicy Śródmieście. Jest to jedna z najstarszych dzielnic. O starówce zamkniętej ulicami Dolnych i Górnych Wałów już było. Teraz pora na ulicę Zwycięstwa, dworzec kolejowy, zielone ciągi spacerowe z palmiarnią. Zawędrujemy do muzeum, magicznych ruin teatru, zaskakujących wnętrz z barwnymi okładzinami ceramicznymi. A na fasadach kamienic z ubiegłych wieków poszukamy śladów równie intrygujących jak sensacyjna literatura. Z pozoru niewinnie wyglądające dekoracje mogą kryć przekaz, a nawet historię mrożącą krew w żyłach – mówi Ewa Pokorska-Ożóg.

9 grudnia 2022 r., Willa Caro, godz. 17.00

Archeologiczne Czechowice

To miejsce pełne zieleni. Do otoczonego lasem, malowniczego ośrodka nad jeziorem gliwiczanie uciekają przed skwarem w mieście. Jezioro jako nieformalne kąpielisko funkcjonowało już w 1925 r., a powstało w częściowo zasypanym wyrobisku po dawnej kopalni piasku. Jednak to nie drzewa ani nie woda są elementem najbardziej charakterystycznym dla gliwickich Czechowic. W tej dzielnicy niemal na każdym kroku można natrafić na artefakty sprzed wieków, na archeologiczne zabytki – mówi Ewa Pokorska-Ożóg.

13 stycznia 2023 r., Willa Caro, godz. 17.00

„Kvartalo” Obrońców Pokoju

To dzielnica młoda, o relatywnie krótkiej historii, jednak w jej granicach znalazły się tereny (de facto szobiszowickie) związane z dziedzictwem rodu von Welczek. Ale nie o nich będzie w tym wykładzie mowa. Tym razem zabytki czy powojenne budownictwo mieszkaniowe ustąpią miejsca… ulicy. Wybrana ulica ma bowiem niepospolitego patrona, ośmiokrotnie nominowanego do Pokojowej Nagrody Nobla lekarza okulistę i lingwistę, Ludwika Łazarza Zamenhofa. Nieprzypadkowo upamiętniono go w Gliwicach. Esperanto jest bardzo gliwickie – mówi Ewa Pokorska-Ożóg.

3 lutego 2023 r., Willa Caro, godz. 17.00

Howardowskie dzielnice – Brzezinka, Żerniki i Wilcze Gardło

Które osiedla możemy nazwać wioskami modernistycznymi? Brzezinka, Żerniki i najpóźniej zrealizowane SA Eichenkamp – czyli dzisiejsze osiedle w Wilczym Gardle. To też świetne przykłady wcielenia w życie koncepcji miasta-ogrodu Ebenezera Howarda. Czym się różnią, a co jest wspólne dla wszystkich założeń? Jak dzisiaj jest chroniona ta zabudowa? To nie wszystkie pytania związane z tymi dzielnicami – mówi Ewa Pokorska-Ożóg.

3 marca 2023 r. – Wojska Polskiego z „wiecznym” zabytkiem

7 kwietnia 2023 r. – Najstarsze Szobiszowice

12 maja 2023 r. – Miejskie Łabędy

2 czerwca 2023 r. – Enklawiczny Bojków

Dzielnice Gliwic

PMK Design
© Organizacja Monarchistów Polskich 1989–2023 · Zdjęcie polskich insygniów koronacyjnych pochodzi z serwisu replikiregaliowpl.com.