Kapiści. Sto lat!

Muzeum Narodowe w Krakowie

Kapiści. Sto lat!

Muzeum Narodowe w Krakowie świętuje stulecie powstania grupy kapistów – jednego z najważniejszych ugrupowań artystycznych w historii polskiej sztuki. Wystawa prezentuje fascynującą twórczość artystów, którzy zrewolucjonizowali malarstwo, przenosząc nacisk na wyrażanie emocji poprzez kolory i światło.

Historia kapistów zaczyna się w 1923 roku, gdy studenci Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie zapragnęli wyjechać na studia artystyczne do Paryża pod opieką swojego profesora – Józefa Pankiewicza. Aby zebrać środki na ten cel, założyli Komitet Paryski. Najważniejszymi członkami grupy zostali: Hanna Rudzka i Jan Cybis, Józef Czapski, Artur Nacht-Samborski, Zygmunt Waliszewski oraz Piotr Potworowski. W 1924 roku udało im się wyjechać. We francuskich muzeach studiowali dawne malarstwo, oglądali płótna impresjonistów i postimpresjonistów oraz chłonęli artystyczne nowinki. Ostatecznie zostali tam siedem lat, a studia u Pankiewicza odegrały kluczową rolę w ich rozwoju. Inspirowali się też dziełami Pawła Cézanne’a oraz postimpresjonisty Piotra Bonnarda. Swoje prace prezentowali na prestiżowych wystawach, między innymi w paryskiej Galerii Zak i genewskiej Galerii Moos.

Wystawa ukazuje dzieła, w których dominują żywe barwy i subtelne gry światła. Dla kapistów najważniejszym zagadnieniem był kolor, poprzez który postrzegali otaczający ich świat oraz wyrażali światło, przestrzeń i formę. Artyści skupiali się na formie obrazu, odrzucając realistyczne odtwarzanie rzeczywistości i symbolikę. Tworzyli pejzaże, martwe natury, a rzadziej portrety. Artystyczna wizja kapistów opierała się na intuicji i emocjach, co nadało ich twórczości wyjątkowy charakter i odzwierciedlało nowoczesne podejście do sztuki.

Ekspozycja nie tylko oddaje hołd twórczości kapistów, lecz także podkreśla ich kluczowy wpływ na rozwój współczesnego malarstwa w Polsce. Ich działalność, choć początkowo budziła kontrowersje, stała się fundamentem dla wielu pokoleń artystów. Warto podkreślić, że grupa odgrywała istotną rolę w kształtowaniu polskiego modernizmu na arenie międzynarodowej. Po powrocie do kraju kapiści zajęli ważne miejsce w Związku Polskich Artystów Plastyków oraz byli inicjatorami powstania „Głosu Plastyków” – czasopisma, które miało znaczący wpływ na popularyzację sztuki w Polsce.

Muzeum Narodowe w Krakowie posiada bogatą kolekcję prac kapistów, obejmującą głównie dzieła powstałe w latach 30. oraz po 1945 roku. Dzięki temu zbiorowi możliwe jest ukazanie różnorodnych dróg artystycznych, którymi podążali twórcy. W 1993 roku MNK zorganizowało pierwszą dużą wystawę poświęconą tej grupie, zatytułowaną Gry barwne, której kuratorką była Stefania Krzysztofowicz-Kozakowska. W 2016 roku Muzeum otworzyło Pawilon Józefa Czapskiego, ucznia Józefa Pankiewicza i przedstawiciela tytułowego ugrupowania. Nowy oddział mieści ekspozycję biograficzną artysty oraz salę wystaw czasowych.

Kuratorzy zadbali o to, by zwiedzający mogli zanurzyć się w barwnym świecie kapistów. Wystawa jest też okazją do refleksji nad ewolucją sztuki XX wieku oraz siłą koloru, który artyści uczynili centralnym elementem twórczości. To także niepowtarzalna możliwość zrozumienia idei kapizmu i jego wpływu na rozwój malarstwa w Polsce. Zapraszamy.

Informacje dla zwiedzających:

Kapiści. Sto lat!

Pawilon Józefa Czapskiego, ul. Józefa Piłsudskiego 12

11 października 2024 – 6 kwietnia 2025 roku

Godziny otwarcia:

poniedziałek: nieczynne, wtorek: 10.00–18.00, środa–niedziela: 10.00–16.00

Kuratorzy: Agnieszka Kosińska, Światosław Lenartowicz, koordynacja: Ewa Kalita-Garstka, projekt aranżacji wystawy: Magdalena Paleczna.