„Nieodbudowany. Spór o Zamek Królewski w Warszawie 1945–1971” — panel dyskusyjny

Zamek Królewski w Warszawie — Muzeum

Niektórzy warszawiacy pamiętają jeszcze puste miejsce po Zamku – zburzonym podczas II wojny światowej i skazanym na nieistnienie przez nowe władze. W tle wciąż toczyły się jednak dyskusje: odbudowywać czy nie, a jeśli tak – to jak? O tym, jak mógłby wyglądać Zamek, gdyby o jego kształcie decydowali politycy, architekci, konserwatorzy lub tzw. zwykli ludzie, opowiada pan Łukasz Bukowiecki w fascynującej książce o niezrealizowanych pomysłach na Zamek Królewski. Panel dyskusyjny poświęcony książce z udziałem autora książki, pana dr. Łukasza Bukowieckiego, pana prof. Piotra Majewskiego, recenzenta naukowego książki, oraz pani Bożeny Radzio z archiwum Zamku Królewskiego w Warszawie odbędzie się 31 sierpnia 2024 roku o godz. 15.00 w Sali Kinowej (pl. Zamkowy 4) w ramach Królewskiego Pikniku. Wstęp wolny.

Temat odbudowy Zamku Królewskiego, wysadzonego w powietrze przez Niemców we wrześniu 1944 roku, przez całe ćwierćwiecze po wojnie polaryzował postawy zarówno w środowiskach władzy, jak i wśród społeczeństwa. Choć w narodzie zdawała się dominować wola, by historyczną królewską rezydencję podnieść ze zgliszcz – jako wyrazisty symbol jedności narodowej i suwerennej państwowości –  nie brakowało także głosów przeciwnych, wskazujących na inne priorytety w obrębie polityki finansowej państwa lub wręcz negujące zasadność odbudowy z pozycji pryncypialnych, ideowych.

Łukasz Bukowiecki z pasją śledzi kolejne etapy zarówno publicznego, jak i zakulisowego sporu, których pokłosiem były decyzje lub ich wymowny brak. Przygląda się także rozmaitym pomysłom na zagospodarowanie pustej przestrzeni po wyburzonym gmachu, zmieniającym się jak w kalejdoskopie w zależności od nastrojów społecznych i aktualnej linii politycznej włodarzy PRL.

Historyczna dokładność, szerokie i wnikliwe socjologiczne spojrzenie, przystępny język i bogaty materiał ilustracyjny czynią monografię Nieodbudowany. Spór o Zamek Królewski w Warszawie 1945–1971 pozycją obowiązkową dla wszystkich zainteresowanych historią najnowszą.

– Architekcie, czy nie można by coś zrobić, żeby ten Zamek był większy – na przykład wyższy? A czy nie dałoby się tak trochę go nadąć – jednym słowem, żeby był większy – większy niż był? – dopytywał warszawskiego konserwatora zabytków Piotra Biegańskiego, oglądając z nim makietę Zamku Królewskiego w Warszawie, Bolesław Bierut.

– z książki Nieodbudowany…

Zamek wrócił, bo nie powiodła się polityka wymazywania pamięci. Emocje społeczne okazały się żywe mimo upływu lat, a potrzeba posiadania narodowego znaku, rozpoznawalnego wizualnie i zrozumiałego w sferze symbolicznej, była tak silna, że skłoniła do czynu całą wspólnotę narodową.

– ze wstęp prof. dr. hab. Wojciecha Fałkowskiego

Więcej informacji o książce na stronie wydawnictwa