Oblicza krakowskiej secesji

Muzeum Krakowa

Oblicza krakowskiej secesji

17 października 2024 roku, godz. 18.00

Rydlówka, ul. Włodzimierza Tetmajera 28

Jakie są oblicza secesji w architekturze Krakowa? Czym ona właściwie jest, jak powinniśmy ją definiować? Wyjaśnimy to podczas spotkania z cyklu „Herbatka u Rydlów”.

Zestawienie słów Kraków i secesja jest poniekąd paradoksalne, bo miasto bywa czasem wręcz określane stolicą secesji ze względu na silne młodopolskie środowisko, lecz ciężko tutaj o powszechnie rozpoznawalne ikony tego stylu w architekturze. Czy zatem rację mają mówiący, że secesja nie przyjęła się pod Wawelem?

Postaramy się odpowiedzieć na te i wiele innych pytań. Przyjrzymy się secesji jako całości zjawiska, będziemy rozmawiać o detalach sztandarowych projektów określanych jako secesyjne, wyszukiwać i wskazywać najciekawsze kamienice i inne budynki reprezentujące ten styl pod Wawelem. Na koniec będziemy szukać inspiracji, jakie miały wpływ na krakowską architekturę. A może nie tylko krakowską?

Prowadzenie: pan Jakub Jastrzębski. Spotkanie z transmisją online.

Wstęp wolny. Rezerwacja: Centrum Obsługi Zwiedzających, tel. 12 426 50 60.

W poszukiwaniu zaginionego Zabłocia

15 października, godz. 17.30

Muzeum Podgórza, ul. Bolesława Limanowskiego 51

Zapraszamy na spacer edukacyjny.

Zabłocie było przemysłową częścią Podgórza, dziś jest mieszkalnym kwartałem miasta. Bloki zabudowały i zatarły ślady tej fabrycznej przeszłości. Podążymy śladami fabryk, zakładów przemysłowych, tropem przemysłowej kolei, bocznic, stacji Wisła. Spróbujemy „zobaczyć” dymiące kominy fabryk i zrozumieć gospodarczy sukces miasta. Oprowadzi nas pani Iwona Wernikowska.

Wstęp wolny.

Bajecznie kolorowa – mit i rzeczywistość. Wieś w kulturze przełomu XIX i XX w.

17 października, godz. 17.00

Pałac Krzysztofory, Rynek Główny 35, Sala Fontany

Zapraszamy na spotkanie z cyklu „Wykłady czwartkowe – Chłopomania dawniej i dziś”.

Użyte w temacie określenie bajecznie kolorowa odsyła do powieści Ignacego Maciejowskiego, wydanej w 1898 r. i noszącej właśnie taki tytuł. Utwór ujawnia kulisy wzbudzającego sensację małżeństwa malarza Włodzimierza Tetmajera z Jadwigą Mikołajczykówną, chłopką z Bronowic, co pozwala skierować uwagę na zagadnienie idealizacji życia wiejskiego oraz jego mieszkańców i postawić pytania o to, jaki przekaz o wsi niosą teksty literackie i sztuka przełomu XIX i XX stulecia? Jaki jej obraz utrwaliły w zbiorowej pamięci? Dlaczego, pisząc o młodopolskim Krakowie, nie można pominąć zjawiska chłopomanii? Co zwrot ludowy, który obecnie obserwujemy, wnosi do rozumienia relacji społecznych w tamtym czasie? Pytania te stanowią punkt wyjścia do namysłu nad mitologizacją i demitologizacją wsi w czasie formowania się nowoczesnego społeczeństwa i modernizacyjnych przemian.

Prowadzenie: pani dr Marta Rusek (Katedra Polonistycznej Edukacji Nauczycielskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego).

Wstęp wolny. Rezerwacja: Centrum Obsługi Zwiedzających, tel. 12 426 50 60.

Z parku do parku przez planty i ogród

19 października, godz. 10.00

Muzeum Podgórza

Zapraszamy na długi spacer przez podgórskie parki. Bo Podgórze może pochwalić się kilkoma zielonymi azylami, nie tylko terenem w dawnym kamieniołomie stworzonym przez profesora Wojciecha Bednarskiego.

Jesień jest idealnym momentem, by sprawdzić, co w trawie i krzewach piszczy i śpiewa. Odwiedzimy najstarszy park w Podgórzu – Planty Floriana Nowackiego – i dwa najnowsze: Stację Wisła i Ogród Chwastów, a przed szumem miasta schronimy się przy Uzdrowisku Mateczny.

Prowadzenie: pani Iwona Wernikowska. Wstęp wolny.

Literacka Krowodrza

19 października, godz. 11.00

Ulica Pomorska, ul. Pomorska 2

To kolejny spacer ulicami Krowodrzy śladami poetów i pisarzy związanych z tą dzielnicą. Zmieniając trasę spaceru, opowiemy o innych bohaterach, będą to wybitne postaci polskiego życia literackiego i artystycznego: Tadeusz Kwiatkowski, Stanisław Pagaczewski, Olga Jackowska, Anna i Jerzy Turowiczowie, Jerzy Salomon. Podczas spaceru będą nam towarzyszyć opowieści o nich, cytaty z twórczości, anegdoty z ich życia. Będziemy odkrywać „zakamarki” artystyczno-literackiej Krowodrzy.

Trasa spaceru: ul. Henryka Sienkiewicza – pl. Teodora Axentowicza – fragment al. Artura Grottgera – ul. Juliusza Lea – ul. Urzędniczą – ul. Chocimską.

Prowadzenie: pani Anna Hojwa. Wstęp wolny.

Spacer po terenie byłego obozu Baulager 15/XIV

19 października, godz. 14.30

Muzeum Nowej Huty, os. Centrum E 1

Wiosną 1940 r. na terenach rozciągających się pomiędzy dzisiejszym placem Centralnym a willą Rogozińskich (na obrzeżach wsi Mogiła) Niemcy założyli obóz pracy pod nazwą Baulager 15/XIV. Na jego terenie byli przetrzymywani Żydzi z Polski i Węgier, jeńcy sowieccy, Polacy z KL Plaszow oraz robotnicy przymusowi. Nie mamy niestety zbyt wiele wiadomości na temat tego miejsca. Stosunkowo najwięcej wiemy o wydzielonej, południowo-wschodniej części obozu, która przeznaczona została w 1944 r. dla jeńców sowieckich, pracujących przy budowie fałszywego lotniska w okolicach kopca Wandy. Na terenie obozu istniał również barak przeznaczony dla Żydówek, który jednak został zlikwidowany w 1943 r.

Prowadzenie: pan Grzegorz Jeżowski. Wstęp: 20 zł.