Między grozą a niesamowitym. Pejzaże dźwiękowe powojennego Wrocławia

Muzeum Krakowa

Między grozą a niesamowitym. Pejzaże dźwiękowe powojennego Wrocławia

28 maja 2026 roku, godz. 17.00

Centrum Interpretacji Niematerialnego Dziedzictwa Krakowa (Dom pod Krzyżem), ul. Szpitalna 21

Pamięć o powojennym Wrocławiu opiera się przede wszystkim na wielokrotnie reprodukowanych fotografiach zrujnowanego miasta. Jeśli jednak spróbujemy – sięgając do świadectw autobiograficznych – odtworzyć pejzaż dźwiękowy tamtego czasu, obraz codziennego życia może stać się pełniejszy o dotąd pomijane wymiary doświadczenia. Wśród nich szczególne znaczenie miały dźwięki grozy oraz dźwięki niesamowite.

Dwanaście miesięcy roku 1945 przyniosło we Wrocławiu gwałtowne przeobrażenia środowiska dźwiękowego miasta oraz ogromną liczbę zróżnicowanych fenomenów dźwiękowych. Podczas spotkania skupimy się na wybranych dwóch przykładach: dźwiękach grozy oraz dźwiękach niesamowitego. Pierwsze były wezwaniem pomocy, wytwarzanym przez niemieckich mieszkańców zagrożonych napaściami we własnych domach. A były nimi odgłosy uderzeń w różnego rodzaju metalowe i blaszane przedmioty codziennego użytku – przede wszystkim garnki – oraz towarzyszące im okrzyki Hilfe. Odmienny charakter mają dźwięki, które w relacjach autobiograficznych opisywane były jako dziwne i alienujące. Były to halucynacje dźwiękowe oraz odgłosy o nierozpoznanym źródle, nagle pojawiające się w pejzażu dźwiękowym i odbierane przez mieszkańców jako mroczne, tajemnicze i nieswoje.

Prowadzenie: pan dr Sławomir Wieczorek — pracuje w Instytucie Muzykologii Uniwersytetu Wrocławskiego. Interesuje się historią muzyki XX wieku, muzyką współczesną, historycznym pejzażem dźwiękowym oraz perspektywami sound studies i muzykologii kulturowej. Wstęp wolny.

Wydarzenie będzie dostępne na profilu Centrum na Facebooku.

Spotkanie z introligatorem

30 maja, godz. 10.00

Thesaurus Cracoviensis, ul. Księcia Józefa 337

Zapraszamy na warsztaty z cyklu „Klinika dla rzeczy”.

Z muzealnej kolekcji zaprezentujemy artystyczne oprawy książek wykonane ręcznie przez mistrzów tego trudnego, ale jakże szlachetnego rzemiosła. Poznamy także narzędzia, z jakich korzysta introligator w codziennej pracy. Wykonamy ręcznie okładkę oraz zapoznamy się z rodzajami wyklejek, jakie stosujemy przy oprawach książek. Każdy uczestnik będzie miał możliwość spróbowania sił przy szyciu gazety codziennej na szywnicy introligatorskiej.

Wstęp: 50 zł. Rezerwacja: Centrum Obsługi Zwiedzających, tel. 12 426 50 60.

„Transport wyruszył do Bełżca” – deportacje Żydów z Krakowa

31 maja, godz. 12.00

Apteka pod Orłem, pl. Bohaterów Getta 18

Pod koniec maja 1942 roku getto krakowskie zostało otoczone przez oddziały niemieckiej policji i SS. W atmosferze terroru zarządzono wysiedlenie. Powołano specjalną komisję, która decydowała o tym, kto może zostać w getcie. Rozpoczęto akcję stemplowania kenkart. Na początku czerwca wysiedlani dotarli pieszo na rampę kolejową w Prokocimiu, skąd wyruszały transporty, jak się później okazało: do obozu zagłady w Bełżcu. W jaki sposób na ogłoszenie wysiedlenia zareagowali mieszkańcy? Jak przebiegały deportacje? Ile ich było? Co myślano na temat losu deportowanych? Podczas oprowadzania poznamy miejsca, które odgrywały szczególną rolę w trakcie tych wydarzeń.

Prowadzenie: pani Katarzyna Kocik. Wstęp: 20 zł.