Polskie królewny na europejskim rynku matrymonialnym

Zamek Królewski w Warszawie — Muzeum

Polskie królewny na europejskim rynku matrymonialnym

24 października 2025 roku

W 300. rocznicę ślubu Marii Leszczyńskiej z Ludwikiem XV Zamek Królewski w Warszawie ‒ wspólnie z Instytutami Historii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II ‒ organizuje konferencję poświęconą pozycji polskich królewien na europejskim rynku matrymonialnym od XVI do XVIII wieku.

Przypadająca rocznica jest okazją do szerszego spojrzenia na pozycję królewien na europejskim rynku matrymonialnym w epoce nowożytnej. Czy córki polskich władców były atrakcyjnymi i pożądanymi partiami, do których ręki ustawiali się liczni kandydaci, czy też ich ojcowie lub bracia musieli czynić aktywne starania, by znaleźć dla nich odpowiednich mężów? Czy standardem było, że królewny były wydawane za udzielnych władców, czy też musiano zadowolić się „drugim garniturem” starających się o ich rękę? Jakie aspekty decydowały o powodzeniu poszczególnych królewien na europejskim rynku matrymonialnym – dynastia, parantele rodzinne, układy polityczne, wysokość posagu, uroda?

Badacze z czołowych ośrodków naukowych w Polsce zmierzą się z próbą odpowiedzi na te pytania podczas konferencji naukowej, która odbędzie się w Sali Koncertowej Zamku Królewskiego (pl. Zamkowy 4). Wstęp wolny.

godz. 9.30 otwarcie konferencji

godz. 9.45–10.50 Panel I

pani dr Anna Kalinowska (Polska Akademia Nauk, Muzeum Historii Polski)

Nie zawsze jak w bajce. Europejski monarszy „rynek matrymonialny” i jego funkcjonowanie, XVI–XVIII w.

pan Paweł Tyszka (Zamek Królewski w Warszawie – Muzeum)

„Obiekt pożądania”, czy „towar drugiej kategorii”? Małżeństwa polskich królewien w porównaniu z mariażami wybranych dworów europejskich

godz. 10.50–11.10 przerwa kawowa

godz. 11.10–13.10 Panel II

pani dr hab. Agnieszka Januszek-Sieradzka, prof. KUL (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II)

Królewna (późno) wychodzi za mąż. Małżeństwa młodszych córek Zygmunta Starego w polityce dworu królewskiego

pani dr Agnieszka Pawłowska-Kubik

Królewna w grze o koronę. Anna Jagiellonka i polityczno-prawny wymiar małżeństwa wobec kryzysu sukcesyjnego 1572 roku

pan dr Tomasz Pełech (Zamek Królewski w Warszawie – Muzeum)

Piastówny śląskie na „rynku matrymonialnym” w XVI–XVII wieku. Analiza ilościowa

pani dr Marta Piber-Zbieranowska (Polska Akademia Nauk)

Czy u progu XVI w. Piastówna mazowiecka była dobrą partią? Plany małżeńskie względem Zofii i Anny, córek Konrada III Rudego, i ich realizacja

godz. 13.10–14.10 przerwa

godz. 14.10–15.45 Panel III

pan prof. dr hab. Wojciech Krawczuk (Uniwersytet Jagielloński)

Anna Wazówna i dzieje starań o jej zamążpójście

pani dr Aleksandra Barwicka-Makula (Uniwersytet Śląski w Katowicach)

Projekt małżeństwa królewny Anny Katarzyny Konstancji z arcyksięciem Ferdynandem Karolem (1637–1641)

pani prof. dr hab. Aleksandra Skrzypietz (Uniwersytet Śląski w Katowicach)

Małżeństwo Teresy Kunegundy – ostatni sukces Sobieskich

godz. 15.45–16.00 przerwa kawowa

godz. 16.00–18.00 Panel IV

pani dr hab. Katarzyna Kuras, prof. UJ (Uniwersytet Jagielloński)

Maria Leszczyńska na europejskim rynku matrymonialnym – między ambicjami rodzinnymi a wielką polityką

pan dr Agnieszka Skrodzka (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)

Córka króla bez ziemi. Księżniczka Maria Leszczyńska jako wybranka Ludwika XV w sztuce i opiniach współczesnych

pan dr Jacek Kordel (Uniwersytet Warszawski)

Rodzinne sojusze i międzynarodowe ambicje. Małżeńska dyplomacja Augusta III

pan prof. dr hab. Dariusz Nawrot (Uniwersytet Śląski w Katowicach)

Maria Augusta Wettyn – ostatnia polska infantka