Psalm Dawidowy 91

Galeria Zderzak

Archiwum Galerii Zderzak zaprasza każdego, komu miła jest mowa ojczysta, na drugi wieczór u źródeł, z czytaniem literatury staropolskiej i refleksją o naprawie polszczyzny.

Psalm Dawidowy 91

Kto się w opiekę odda Panu swemu

w tłumaczeniach Biblii Radziwiłłowskiej (XVI w.), Jana Kochanowskiego (XVI w.), x. Jakuba Wujka SJ (XVI w.), Franciszka Karpińskiego (XVIII w.), rabina Izaaka Cylkowa (XIX w.), Leopolda Staffa (XX w.), Czesława Miłosza (XX w.).

19 czerwca 2026 roku o godz. 18.00. Wstęp wolny.

Potrzeba podróży do źródeł jest tak naturalna, jak chęć ugaszenia pragnienia i oczyszczenia. Opisał ją x. Maciej Kazimierz Sarbiewski SJ w pięknym wierszu Do źródła Sony, traktującym o powrocie z Rzymu, po długiej włóczędze po świecie, do rzeczułki dzieciństwa, dopływu Wkry. Mowa rodzinna jest święta ‒ ona tworzy poetę. Spotkanie z nią to bytność u źródła Sony, a mamy tę bytność w cudownym, rówieśniczym przekładzie Samuela ze Skrzypny Twardowskiego.

Podczas pierwszego spotkania pan Antoni Bartosz przywołał tłumaczenia Psalmu 91 wykonane przez poetów, Czesława Miłosza i Jana Kochanowskiego. Przekładom i wspaniałym polskim parafrazom Psalmu 91 poświęcimy wieczór drugi.

Spotkania u źródeł rozpoczęliśmy poezją genialnego jezuity, lecz najbliższy wieczór zaczniemy od twórczości reformowanych. Przekład Pisma Świętego zamówiony przez kalwińskich Radziwiłłów, zwany Biblią Brzeską, uchodzi za wybitne osiągnięcie językowe, a był palony przez ich potomków, katolików. W sprawach estetyki nie kierujemy się uprzedzeniami religijnymi ani innymi, by nie uronić najmniejszych widoków na naprawę¹.

Język Kościoła, pełen czcigodnych zabytków, zmienia się wolno, dlatego jest „stałą estetyczną” w burzliwych odmianach czasu. Używany co dzień, zachowujący godność i czystość, stanowi punkt odniesienia dla języka literackiego. Poezja biblijna jest wyzwaniem dla pokoleń tłumaczy, czy to filologów kościelnych, czy poetów. Zadanie ich zaszczytne, wymagające, przewyższa zdobywanie ośmiotysięczników trudem i nagrodą.

Dostojna, ale i komunikatywna polszczyzna kościelna jest „stałą” wobec turbulencyj, jakich doświadczamy od stulecia, a które wciąż się nasilają. Modernizacje języka są próbami odpowiedzi na te przemiany chaotyczne i gwałtowne, wobec których narasta bezsilność. Dlatego owym modernizacjom (cóż za szkaradne słowo!) poświęcimy jeden z kolejnych wieczorów.

X. Maciej Kazimierz Sarbiewski SJ nie bardzo wierzył w kongenialność przekładania Psalmów. Czy miał rację? Wieczór drugi dedykujemy harfie króla Dawida. Zapraszamy do źródeł!

R.S.V.P. Prosimy o potwierdzenie obecności telefonicznie lub mailowo.

Galeria jest czynna od wtorku do soboty w godzinach 12.00–17.00. Zapraszamy po telefonicznym umówieniu wizyty.

Galeria Zderzak, aleja Juliusza Słowackiego 58/10, Kraków, tel. 12 257 56 34

¹ Od redakcji Portalu Legitymistycznego: Pismo Święte jest własnością Kościoła rzymskokatolickiego. Nikomu innemu nie jest ono powierzone przez Boga. Tylko Kościół rzymskokatolicki ma prawo je interpretować i nauczać znaczenia, które jest ustalone przez Boga, jego Autora. Cyt. za: ks. bp Donald J. Sanborn, Anatomia soborowej destrukcji, Warszawa 2023, str. 82–83.