Saskie wizje. Architektura władzy

Zamek Królewski w Warszawie — Muzeum

Saskie wizje. Architektura władzy

25 kwietnia – 20 lipca 2025 r.

Podróż przez architektoniczne dzieje Zamku Królewskiego w Warszawie w czasach panowania królów z dynastii Wettynów: Augusta II Mocnego i Augusta III. Ekspozycja ukazuje architekturę jako narzędzie polityki. Podczas jej zwiedzania będzie można przyjrzeć się zrealizowanym i niezrealizowanym planom rozbudowy królewskiej rezydencji z lat 1697–1763, odkrywając wizje władców i architektów. Wystawa przybliży także ciekawy rozdział historii Rzeczypospolitej, jakim były rządy Wettynów – okres naznaczony politycznym kryzysem, czas kulturowego ożywienia.

Na wystawie zaprezentujemy rysunki architektoniczne pochodzące ze zbiorów Państwowego Archiwum Saskiego w Dreźnie i Muzeum Narodowego w Warszawie. Stanowią wyjątkowe świadectwo pełnych rozmachu pomysłów na przebudowę najważniejszego gmachu państwowego Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Ekspozycja będzie okazją do podziwiania tych dzieł i poznania procesu urzeczywistniania się architektonicznych wizji twórców. Zwiedzający dowiedzą się, jak pracował osiemnastowieczny architekt, a także ‒ komu i czemu służyła ówczesna architektura. Rysunki i plany uzupełnią makiety architektoniczne oraz kunsztowne dioramy. Wśród eksponatów znajdzie się również fragment historycznej tablicy inskrypcyjnej, pochodzącej z fasady wschodniej Zamku, odnaleziony w 2023 r. w trakcie prac archeologicznych prowadzonych na terenie dawnego Pałacu Brühla.

Okres panowania Wettynów w Rzeczypospolitej (1697–1763), choć trudny pod względem politycznym, był jednocześnie czasem rozkwitu sztuki i architektury. Do Warszawy przybyło wówczas wielu wybitnych architektów i inżynierów z Saksonii, co przyczyniło się do dynamicznego rozwoju urbanistycznego i architektonicznego miasta. Choć August II Mocny nie zrealizował większości planów z powodu braku środków i niestabilnej sytuacji w Rzeczypospolitej, jego wizje zachwycają rozmachem. Dowodem na to jest m.in. pięknie wykonany rysunek projektu przebudowy Zamku Królewskiego autorstwa Jana Fryderyka Karchera, prezentowany na wystawie.

August II ostatecznie ograniczył się jedynie do niewielkich zmian w wystroju, m.in. w Sali Senatorskiej. Dopiero jego syn, August III, panujący w spokojniejszych czasach i dysponujący większymi zasobami finansowymi, zdołał przeprowadzić przebudowę rezydencji. Na jego zlecenie powstało skrzydło, nazwane później saskim, według projektu Karola Fryderyka Pöppelmanna. Na wystawie prezentujemy kilka projektów tej przebudowy, które pomogły w rekonstrukcji wschodniego skrzydła Zamku ze zniszczeń II wojny światowej – dziś stanowiącego rozpoznawalny element panoramy miasta.

Ekspozycji towarzyszy bogaty program działań edukacyjnych. Wśród propozycji znajdują się zajęcia międzypokoleniowe, tematyczne spacery, warsztaty dla dzieci i młodzieży, a także oprowadzania kuratorskie, spotkania z ekspertami oraz weekendowe spotkania z wolontariuszami z cyklu Opowiadam.

Na zwiedzających czeka również przestrzeń edukacyjna, w której przybliżone zostaną różne aspekty pracy dawnych architektów. Przygotowano także druk edukacyjny w formie gry terenowej obejmującej najbliższą okolicę Zamku.

Dla osób ze specjalnymi potrzebami dostępne będą: muzeoterapia, bezpłatne zwiedzanie wystawy z audiodeskrypcją na żywo i z tłumaczeniem na polski język migowy. We wszystkie wtorki od godz. 15.00 i w wybrane niedziele od godz. 16.00 na wystawie będą obowiązywały ciche godziny – czas ze zmniejszoną liczbą bodźców sensorycznych.

Szczegółowy program edukacyjny do wystawy Saskie Wizje. Architektura władzy jest dostępny na stronie Zamku.

Zamek Królewski w Warszawie, pl. Zamkowy 4