Sobiescy i Stuartowie – blask i widmo korony

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Sobiescy i Stuartowie – blask i widmo korony

24 października 2025 – 13 grudnia 2026 roku

Wystawa w skrzydle północnym jest pierwszą w Polsce prezentacją opowiadającą o wspólnym wątku w nowożytnej historii Rzeczpospolitej Obojga Narodów oraz Anglii, Szkocji i Irlandii. Jego źródłem było małżeństwo zawarte w 1719 r. przez Marię Klementynę Sobieską, wnuczkę króla Jana III, z Jakubem III/VIII z rodu Stuartów. Motywowany względami politycznymi i finansowymi związek połączył dwoje ludzi różnych narodowości, wywodzących się z odmiennych kultur. Ich wspólnym doświadczeniem było jednak życie rozpoczęte w blasku korony, z biegiem lat coraz bardziej odległym. Ojciec Marii Klementyny, Jakub Ludwik, przegrał walkę o tron Rzeczpospolitej podczas wolnej elekcji po śmierci króla Jana III. Z kolei ojciec Jakuba III/VIII – król Jakub II/VII – stracił władzę po wybuchu Chwalebnej Rewolucji 1688 roku.

Maria Klementyna i Jakub po ślubie zamieszkali w Rzymie, gdzie honorowano ich jako prawowitych władców Anglii, Szkocji i Irlandii. Brzemię politycznych celów i starań o odzyskanie władzy w Trzech Królestwach położyły się jednak cieniem na ich życiu oraz losach synów, Karola Edwarda i Henryka Benedykta.

Poprzez opowieść o głównych bohaterach historii wystawa ukazuje dynastyczne relacje, kondycję jednostki w obliczu wielkiej polityki oraz sztukę, która bywa jej narzędziem, a mimo to ma nieprzemijającą wartość artystyczną. W sposób szczególny, na przykładzie losów Marii Klementyny, poznajemy sytuację kobiet z królewskich rodów, które na wyznaczanej im drodze ku doskonałości nierzadko ponosiły największe ofiary.

Wstęp z biletem do pałacu.

Kuratorzy wystawy: dr Marta Gołąbek, Alicja Łoboda, Agnieszka Pawlak, Michał Witkowski. Konsultacja merytoryczna wystawy: prof. Edward Corp, Piotr Piniński.

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, ul. Stanisława Kostki Potockiego 10/16, Warszawa