Spirala zbrodni. Krakowianie na afiszach śmierci

Muzeum Krakowa

Spirala zbrodni. Krakowianie na afiszach śmierci

24 maja 2024 roku, godz. 18.00

Fabryka Emalia Oskara Schindlera, ul. Lipowa 4

Muzeum Krakowa zaprasza na otwarcie wystawy czasowej w Sali Kinowej Fabryki Emalia Oskara Schindlera.

Od początku okupacji niemieckiej terror był stałym elementem życia codziennego krakowian. Był też głównym instrumentem realizacji polityki niemieckiej w Generalnym Gubernatorstwie. Jesienią 1943 r. Niemcy zerwali z dotychczasową metodą mordów zakonspirowanych i postanowili zastraszyć „oporną ludność”. Informacje o rozstrzelanych zaczęto umieszczać na tzw. afiszach śmierci, które rozwieszano na ulicach miast GG od listopada tego roku. Znajdowały się na nich listy nazwisk zakładników i więźniów, którzy zostali skazani na karę śmierci za czyny popełnione przeciwko władzy okupacyjnej. Obwieszczenia zawierały również nazwiska osób, na których wyrok został wykonany. Ich publikacja miała związek z rozporządzeniem z 2 października 1943 r. O zwalczaniu zamachów na niemieckie dzieło odbudowy w Generalnym Gubernatorstwie. Od jesieni 1943 do stycznia 1945 r. przeprowadzono w Krakowie ponad 100 masowych egzekucji. Psychologiczny efekt zastraszania osiągany publicznymi masakrami potęgowały dużego formatu kolorowe afisze śmierci.

Wystawa opowiada tragiczne historie krakowian, którzy znaleźli się na afiszach śmierci. Zaprezentowane zostaną m.in. oryginalne obwieszczenia, świadectwa rodzin ofiar, pamiątki po zamordowanych, dokumenty z instytucji zajmujących się okresem okupacji niemieckiej w Krakowie.

Tematycznie ekspozycja koncentruje się na okresie od 6 września 1939 r., kiedy to wojska niemieckie weszły do Krakowa, do wkroczenia Armii Czerwonej do miasta 18 stycznia 1945 r. Wystawa kończy się segmentami poświęconymi pamięci, upamiętnieniom oraz procesom po 1945 r. i sięga współczesności.

Wernisażowi towarzyszyć będzie instrumentalna ilustracja muzyczna przygotowana przez muzyków Orkiestry Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa Sinfonietta Cracovia.

Wystawa dostępna do 10 sierpnia 2025 r.

Oprowadzenia kuratorskie

1 czerwca, 7 września 2024 roku, godz. 12.00

23 lutego 2025 roku, godz. 11.00

Prowadzenie: panowie Wojciech Górny, Tomasz Stachów

Wstęp z biletem na wystawę. Rezerwacja: Centrum Obsługi Zwiedzających, tel. 12 426 50 60.

Zbrodniarze przed sądem

10 kwietnia 2025 roku, godz. 18.00

Ulica Pomorska, ul. Pomorska 2

Podczas spotkania pani dr hab. Joanna Lubecka (Oddziałowe Biuro Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie), autorka książki pt. Niemiecki zbrodniarz przed polskim sądem, przedstawi historię rozliczeń.

Rozliczenia z niemieckimi zbrodniarzami należały do jednych z najważniejszych aspektów budowania powojennej rzeczywistości. Kraków zajmował istotne miejsce w tych działaniach – to właśnie tutaj przeprowadzono procesy załogi Auschwitz-Birkenau, Józefa Bühlera czy Amona Götha.

Wstęp wolny.

Oprowadzanie kuratorskie

10 sierpnia 2025 roku, godz. 17.00

Zapraszamy na ostatnie oprowadzanie kuratorskie.

Wstęp z biletem na wystawę.