Cień wojny nad uzdrowiskiem — Swoszowice w dniach 18–23 stycznia 1945 roku

Muzeum Krakowa

Cień wojny nad uzdrowiskiem —
Swoszowice w dniach 18–23 stycznia 1945 roku

12 kwietnia 2026 roku, godz. 15.00

Muzeum i Centrum Ruchu Harcerskiego, ul. Forteczna 28

18 stycznia w zbiorowej pamięci Krakowa funkcjonuje przede wszystkim jako rocznica zdobycia miasta przez Armię Czerwoną. W powszechnym odbiorze walki o Kraków sprowadzane są często do jednego dnia. W rzeczywistości działania wojenne miały znacznie dłuższy i bardziej złożony przebieg – od pierwszych nalotów lotniczych 16 stycznia 1945 roku aż po ostatnie starcia na południowo-zachodnich obrzeżach miasta, które doprowadziły do opanowania Krakowa.

Walki w centrum miasta oraz Podgórzu są dobrze znane i wielokrotnie opisywane. Mało znane są działania wojenne toczące się na przedmieściach Krakowa oraz w miejscowościach bezpośrednio z nim sąsiadujących. Jedną z nich były Swoszowice – miejscowość położona na południowo-zachodnich podejściach do Krakowa, mająca w styczniu 1945 roku istotne znaczenie komunikacyjne. Przez ten teren przebiegała ważna linia kolejowa, która w czasie walk stała się celem intensywnych nalotów lotniczych. Działania te były związane z zadaniami powierzonymi lotnictwu Armii Czerwonej, jednostkom 2 Armii Lotniczej, których celem było paraliżowanie niemieckiego transportu kolejowego, umożliwiającego przerzut posiłków lub ewakuację oddziałów broniących Krakowa.

W ramach wykładu zaprezentowane zostaną zdjęcia lotnicze omawianego obszaru, a także schematy operacyjne pokazujące przebieg nalotów na Swoszowice. Na podstawie dokumentów przedstawione zostaną również straty materialne poniesione w Swoszowicach oraz pobliskich dzielnicach Krakowa i miejscowościach sąsiadujących ze Swoszowicami. Narrację uzupełnią zapiski z kronik parafialnych, wspomnienia mieszkańców oraz polskie i sowieckie materiały archiwalne pozwalające spojrzeć na styczniowe walki 1945 roku nie tylko z perspektywy operacyjnej, lecz także lokalnej i społecznej.

Prowadzenie: pan Grzegorz Jeżowski. Wstęp wolny.