Vermeer van Delft i malarze florenccy

Galeria Zderzak

Jan Michalski

Vermeer van Delft i malarze florenccy

Pamięci Pani Joli Żuber, konserwatora, historyka sztuki, gorliwej uczestniczki Koła Hermeneutycznego Zderzaka.

Archiwum Galerii Zderzak uprzejmie zaprasza na wykład i spotkanie z czarującym obrazem.

13 czerwca 2025 roku o godz. 18.00

Wykład dwugodzinny z przerwą kawową. Wstęp wolny. Podczas spotkania kwestujemy na rzecz Hospicjum św. Łazarza w Krakowie.

Z okazji wystawy Vermeera w 2023 roku Muzeum Państwowe w Amsterdamie włączyło do kanonu Św. Praksedę, piękną kopię obrazu Felixa Ficherellego, nadwornego malarza hrabiów Bardich. Badania wpływów włoskich na sztukę Vermeera otrzymały nowy impuls, lecz autorzy katalogu skupili całą uwagę na kontekście lokalnym. W literaturze naukowej brak jest opracowania italianizmów Vermeera ‒ historycy sztuki holenderskiej unikali tego tematu.

Jeszcze pół wieku temu barok florencki uznawano w historii sztuki za pustynię (Hibbard, 1969), a kto chciałby usychać na pustyni? Dowodzono więc, że to nie Vermeer pojechał do Italii, lecz Św. Prakseda przyjechała do Holandii, mimo że Vermeer cieszył się opinią znawcy malarstwa włoskiego. Żywe kontakty malarzy Złotego Wieku z Włochami i bractwa Italianisanten działające w Holandii dowodzą, że taka reputacja nie była możliwa bez podróży studyjnej za Alpy.

Zupełnie niespodziewanie drugiego dowodu włoskiej podróży Vermeera dostarczył obraz Ficherellego pt. Św. Maria Magdalena Orantka, kupiony w kwietniu w Zurychu do Kolekcji Zderzaka. Okazało się, że Vermeer studiował i ten obraz florenckiego mistrza, gdyż ćwierć wieku później powtórzył układ dłoni i kształt palców św. Marii Magdaleny w Alegorii Wiary Katolickiej (ca. 1671‒1674, kolekcja MET).

Pytanie: czy Św. Maria Magdalena Orantka, podobnie jak Św. Prakseda, nie jest kopią wykonaną przez młodego Vermeera w pałacu Bardich we Florencji? Czy mamy w Polsce młodzieńczy obraz genialnego malarza?

Autor wykładu rozważy argumenty za i przeciw, lecz przede wszystkim po raz pierwszy w literaturze dokona przeglądu italianizmów w malarstwie Vermeera. Wykład składa się z trzech części: pierwsza ukazuje wzory włoskie w poszczególnych obrazach, druga rekonstruuje hipotetyczną podróż szesnastoletniego Jana do Włoch, trzecia poświęcona jest zagadnieniom języka i teorii sztuki. Omówione zostaną dwa obrazy znane jedynie z zapisków archiwalnych, a zaprezentowani będą dwaj malarze związani z Rzymem i życiem Vermeera: Leonard Bramer i Michał Sweerts.

W 2008 roku Walter Liedtke, wybitny amerykański badacz twórczości Vermeera, napisał z przekąsem: Jego wczesny rozwój jest przykładem niezwykłego i raczej niespotykanego w historii sztuki europejskiej fenomenu: wielki artysta, który w zasadzie uczy się sam. Autor wykładu ma nadzieję, że w najbliższy piątek ten fenomen uroczyście zniknie.

Zachęcamy do lektury artykułu pana Jana Michalskiego pt. Vermeer van Delft i malarze florenccy. Studium z estetyki. Zapraszamy do dyskusji.

R.S.V.P. Prosimy o potwierdzenie obecności telefonicznie lub mailowo. Przypominamy, że fotografowanie obiektów na wystawie wymaga uzyskania licencji.

Galeria jest czynna od wtorku do soboty w godzinach 12.00–17.00. Zapraszamy po telefonicznym umówieniu wizyty.

Galeria Zderzak, aleja Juliusza Słowackiego 58/10, Kraków, tel. 12 257 56 34

Wystawa Złoty Las. Mistrzowie Dawni z Kolekcji Zderzaka jest czynna do końca września. Na wystawę obowiązują bilety. Wstęp wolny: członkowie Związku Nauczycielstwa Polskiego.