Stanisław Wyspiański. Portrety

Narodowa Galeria Portretów w Londynie

Portrety Stanisława Wyspiańskiego po raz pierwszy w Anglii: wystawa szesnastu najwybitniejszych z nich będzie dostępna w Narodowej Galerii Portretów w Londynie. Wielu z tych dzieł nigdy nie pokazywano poza Polską.

Ekspozycja zostanie otwarta 27 marca i potrwa do 13 lipca 2025 r. Wystawa to efekt działań Narodowej Galerii Portretów w Londynie oraz współpracy z Muzeum Narodowym w Krakowie i Muzeum Narodowym w Poznaniu – przy wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Instytutu Kultury Polskiej w Londynie. Projekt wspierany jest także przez British Council jako część tegorocznego UK/Poland Season – zróżnicowany program obejmuje ponad sto wydarzeń artystycznych w czterdziestu miastach na wyspach brytyjskich i w Polsce.

Stanisław Wyspiański jest uważany za jednego z najważniejszych polskich artystów. Tworzył jako literat, dramaturg, poeta, malarz, grafik, a także architekt i projektant mebli. Jako czołowa postać ruchu Młodej Polski został okrzyknięty głosem narodu podzielonego przez zaborców. W odpowiedzi na polityczny niebyt kraju artyści młodopolscy dążyli do stworzenia sztuki narodowej inspirowanej tradycjami ludowymi i badającej tożsamość kulturową.

W swoich dziełach Wyspiański używał intensywnego koloru i wyrazistej linii. Na wystawie obok autoportretów oraz portretów członków rodziny artysty będziemy mogli zobaczyć wizerunki znanych krakowian i postaci związanych z ruchem młodopolskim, np. pisarza Jerzego Żuławskiego czy aktorki Ireny Solskiej. Pojawią się też portrety małżeństwa zaprzyjaźnionego z artystą: Dagny Juel-Przybyszewskiej i Stanisława Przybyszewskiego.

W swoich portretach Wyspiański łączy odważną kreskę z dekoracyjnym kolorem, aby podkreślić wewnętrzną energię i psychologię swoich modeli, z których wielu było związanych z Młodą Polską. To pierwszy raz, kiedy te niezwykłe portrety są prezentowane w Wielkiej Brytanii.

dr Alison Smith

Portrety Stanisława Wyspiańskiego odzwierciedlają młodopolską fascynację indywidualizmem i podmiotowością, ale także konfrontują się z ideą wspólnoty, do której należą portretowani. Kładą nacisk na wolność osobistą, jednocześnie uznając znaczenie kulturowych korzeni każdej jednostki.

prof. dr hab. Andrzej Szczerski

Kuratorami wystawy są pani dr Alison Smith, wcześniej główna kuratorka Narodowej Galerii Portretów, a obecnie dyrektor ds. zbiorów i badań w Kolekcji Wallace’a, oraz pan prof. dr hab. Andrzej Szczerski, dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie. Wystawa ta uzupełnia ekspozycję Edward Munch. Portrety, dając odwiedzającym możliwość zobaczenia namalowanego przez Wyspiańskiego portretu przyjaciółki Muncha, Dagny Juel-Przybyszewskiej, która odegrała kluczową rolę w przedstawieniu twórczości norweskiego malarza i grafika krakowskim artystom.

Wystawie towarzyszy anglojęzyczna publikacja Stanisław Wyspiański Portraits, pod redakcją Alison Smith i Julii Griffin, dostępna w przedsprzedaży.

National Portrait Gallery​, St Martin’s Place​, London, WC2H 0HE​

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Kultura inspirująca”.