Jesteś tutaj: Ogłoszenia i aktualności » Aktualności » JKW xiężna Maria Cecylia Oldenburska (1942–2026)

JKW xiężna Maria Cecylia Oldenburska (1942–2026)

Requiescat in pace

Jej Królewska Wysokość xiężna Maria Cecylia Kira Wiktoria Luiza, z domu królewna pruska, zmarła 31 października 2026 roku w swoim domu w holsztyńskiej miejscowości Sievershagen. Miała 84 lata.

Xiężna była trzecim z siedmiorga dzieci króla Prus Ludwika Ferdynanda (1907–1994, panował od 1951 r.) i królowej Kiry (1909–1967, z domu wielkiej xiężnej rosyjskiej). Urodziła się 28 maja 1942 roku w majątku Kadyny w Prusach Wschodnich, dawnej letniej rezydencji króla Prus Wilhelma II. W 1941 roku jego wnuk, Ludwik Ferdynand, przejął zarząd nad posiadłością. We wspomnieniach pt. Buntowniczy xiążę władca opisał okoliczności opuszczenia Berlina. W lipcu 1941 roku, w obliczu spodziewanych nalotów na miasto, Kira zgodziła się ze mną, by nie wracać do stolicy. Było to dla niej spore poświęcenie, gdyż bardzo zżyła się z naszym małym gniazdkiem przy ulicy Menzla.

Pałac w Kadynach stał niezamieszkany od pierwszych lat poprzedniej wojny… Z perspektywy współczesnych standardów wygody tamtejsze meble były wprost koszmarne. Rodzina królewska zamieszkała na piętrze, ponieważ parter pełnił funkcję swego rodzaju muzeum. Z czasem następca tronu przejął w użytkowanie cały budynek. Maria Cecylia oraz jej siostra Kira (1943–2004) przyszły na świat w Kadynach i zostały ochrzczone w miejscowej świątyni.

Przyszli Najjaśniejsi Państwo byli przywiązani do posiadłości. Uważaliśmy to miejsce za nasz prawdziwy dom w Niemczech. Nie chcieliśmy mieszkać nigdzie indziej – pisał następca tronu. Jednak w drugiej połowie 1944 roku Sowieci przełamali linie obrony pod Mińskiem i było tylko kwestią czasu, kiedy wkroczą do Prus Wschodnich. Po omówieniu sytuacji z feldmarszałkiem Jerzym von Küchlerem, przebywającym wówczas w Królewcu – który potwierdził powagę położenia militarnego i doradził Ludwikowi Ferdynandowi, by jak najszybciej opuścił Kadyny – podjęto stosowne kroki.

Ojciec Marii Cecylii zorganizował przeniesienie rodziny do miejscowości Golczew w Brandenburgii, gdzie w sierpniu 1944 roku xiężna urodziła trzeciego syna, który również otrzymał imiona Ludwik Ferdynand (1944–1977). Po jego chrzcinach małżonkowie wrócili do Kadyn, aby zabrać kolejne rzeczy, w tym odzież zimową. Na początku 1945 roku Ludwik Ferdynand po raz ostatni odwiedził posiadłość.

Sytuacja stawała się krytyczna, gdyż wojska sowieckie nieustannie posuwały się na zachód. W drodze powrotnej następca tronu dowiedział się, że jego żona wraz z dziećmi opuściła dotychczasowe miejsce pobytu. Tego samego dnia, w którym Ludwik Ferdynand wyjechał z Kadyn, jego matka, królowa Cecylia (1886‒1954), zdecydowała o ewakuacji rodziny. Kira i jej dzieci, a także młodszy brat Ludwika Ferdynanda, xiążę Hubert (1909–1950), wraz z żoną i córką spakowali najpotrzebniejsze rzeczy i wyruszyli do Berlina, gdzie spotkali się z królową. Początkowo planowano zatrzymać się w pałacu Cecilienhof w Poczdamie, jednak Kira uznała, że pozostanie tam jest bezsensowne, ponieważ Sowieci w końcu i tak by tam dotarli.

Za namową byłego adiutanta króla Wilhelma III dynaści zdecydowali się na wyjazd do Bad Kissingen w Bawarii. Ludwik Ferdynand dołączył do reszty rodziny. Przez jedenaście miesięcy mieszkali w dwóch pokojach na poddaszu domu należącego do przyjaciół. W 1947 roku rodzina przeprowadziła się do Bremy i kupiła posiadłość Wümmehof, gdzie wróciła do normalnego życia. Maria Cecylia i jej rodzeństwo uczęszczali do miejscowych szkół.

W listopadzie 1959 roku Jej Królewska Wysokość towarzyszyła rodzicom w podróży do Los Angeles, gdzie miała zostać królową balu Międzynarodowego Funduszu Adopcyjnego Świata, który odbył się w Cocoanut Grove w hotelu Ambassador. Fundusz został założony przez aktorkę Janinę Russell; do 1959 roku zapewniła ona domy zastępcze dla ponad 7000 dzieci pozbawionych opieki.

Królewna wyznała w rozmowie z „Los Angeles Times”, że chciałaby odwiedzić Hollywood. Pragnęła również wybrać się do Disneylandu. Z niecierpliwością oczekiwała chwili, w której zasiądzie w roli królowej podczas balu: Wszystko to wydaje się jak sen. Pod wieloma względami przypominała rówieśniczki, choć nigdy wcześniej nie oglądała telewizji. W naszej wiosce telewizory mają tylko biedni ludzie – stwierdziła, dodając, że jest zbyt zajęta nauką. W zakres jej programu szkolnego wchodziły m.in. język angielski, francuski, łacina oraz matematyka, geografia, historia, biologia, chemia i fizyka. Zapytana o to, czym chciałaby się zajmować po ukończeniu szkoły, odpowiedziała, że pragnie zostać panią domu.

W 1965 roku Jej Królewska Wysokość udzieliła wywiadu pismu „Film und Frau”. Z rozmowy można było dowiedzieć się, że xiężniczka przed zaręczynami studiowała archeologię i historię na Uniwersytecie we Fryburgu, lecz na życzenie przyszłego męża przerwała studia.

Jej narzeczonym był xiążę Fryderyk August Wilhelm Christian Ernest (1936–2017) – szóste dziecko wielkiego xięcia Oldenburga Mikołaja (1897–1970) i wielkiej xiężnej Heleny (1899–1948). Po raz pierwszy spotkali się na przyjęciu dla dzieci w zamku jego rodziny. Maria Cecylia miała wówczas 11 lat. Dawna niania xięcia Fryderyka Augusta powiedziała wtedy prorocze słowa: To będzie twoja żona, mój chłopcze.

Maria Cecylia i Fryderyk August zobaczyli się ponownie na polowaniu, gdy królewna miała 19 lat. W czerwcu 1965 roku spotkali się znów w Monachium, gdzie xiążę niespodziewanie się oświadczył. Jej Królewska Wysokość początkowo nie myślała o zamążpójściu: Kochałam swoją wolność i zawsze zakładałam, że nie wyjdę za mąż przed ukończeniem dwudziestu sześciu lat. Z drugiej strony rozumiałam, że mężczyzna zbliżający się do trzydziestki może nie chcieć dłużej czekać. Polecieliśmy więc do Berlina i powiedzieliśmy o wszystkim naszym rodzicom.

Rozmówca z „Film und Frau” zapytał: Czy wyszłaby pani za xięcia, gdyby nie był xięciem, a jedynie panem Oldenburgiem? Xiężniczka odpowiedziała bez wahania: Nie, nie wyszłabym. Nie chodzi tu o snobizm czy uprzedzenia społeczne. Uważam po prostu, że małżeństwa tego typu na dłuższą metę się nie sprawdzają. Mój ojciec zawsze powtarza, że każdy powinien pozostać w swojej stajni. Kiedyś nie chciałam tego zrozumieć, ale teraz patrzę na to inaczej.

Panna młoda miała 23 lata, kiedy w grudniu 1965 roku poślubiła xięcia Fryderyka Augusta. W przeddzień ślubu cywilnego jej rodzice wydali przyjęcie w berlińskim pałacu Charlottenburg. Obiekt ten został odbudowany po bombardowaniu podczas II wojny światowej.

3 grudnia przed urzędem stanu cywilnego w Berlinie Zachodnim, w którym zawarto związek małżeński, zgromadziło się około stu osób. Jak odnotował „The New York Times”, w tłumie przeważały starsze kobiety, które śpiewały parze młodej piosenkę sprzed I wojny światowej: Cesarz to miły człowiek i mieszka w Berlinie.

Następnego dnia w Kościele Pamięci Cesarza Wilhelma II odbyła się ceremonia luterańska. Według doniesień agencji Associated Press: wśród dziewięciuset gości znajdowało się stu przedstawicieli niemieckich rodów arystokratycznych. Królewna miała na sobie pruską tiarę z motywem meandra oraz suknię ślubną z ciężkiego jedwabiu, z odkrytym dekoltem i trenem o długości około pięciu i pół metra, zaprojektowaną przez Uliego Richtera.

Para mieszkała przez kilka lat we Freetown w Sierra Leone, gdzie xiążę pracował jako doradca ds. rolnictwa w prywatnej firmie. W 1969 roku małżonkowie powrócili do Niemiec i zamieszkali w posiadłości Fryderyka Augusta – Gut Sievershagen. Ich jedyny syn, Jego Wysokość xiążę Paweł, jest obecnie właścicielem majątku i wynajmuje dwór oraz inne obiekty.

JW xiążę Paweł Włodzimierz Mikołaj Ludwik Ferdynand Piotr Maxymilian Karol Emich przyszedł na świat 16 sierpnia 1969 roku. Ma dwie siostry: JW xiężniczkę Ryxę Marię Alicję Kirę Altburgę (ur. 17 września 1970 r.) oraz JW xiężniczkę Bibianę Marię Alexandrę Gertrudę (panią Dorner, ur. 24 czerwca 1974 r.).

Małżeństwo xiężnej Marii Cecylii z biegiem czasu przestało być udane. 23 listopada 1989 roku para się rozwiodła. Dwa lata później xiążę Fryderyk August znalazł się – z katolickiego punku widzenia – w stanie faktycznej bigamii, gdyż ożenił się ze szwagierką żony, xiężną Donatą (1950–2015, z domu hrabianką zu Castell-Rüdenhausen), wdową po xięciu Ludwiku Ferdynandzie młodszym.

Dom Prus, który poinformował o śmierci xiężnej na Instagramie, przypomniał, że Zmarła: Przez wiele dekad była aktywnie zaangażowana w działalność Fundacji Xiężnej Kiry Pruskiej, założonej przez jej rodziców, która wspiera dzieci i młodzież w trudnej sytuacji życiowej.

Szczególne miejsce w życiu Marii Cecylii zajmowały muzyka i jej upowszechnianie. Jako założycielka i wieloletnia wiceprzewodnicząca organizacji Yehudi Menuhin Live Music Now w Lubece z wielkim osobistym zaangażowaniem wspierała młodych, utalentowanych muzyków, stwarzając im okazje do występów, a także umożliwiała kontakt z muzyką klasyczną osobom, które nie mogły samodzielnie uczestniczyć w koncertach. Inicjatywa ta obejmowała m.in. występy w szkołach, placówkach opieki społecznej, domach spokojnej starości oraz hospicjach.

W 2017 roku w düsseldorfskim Niemieckim Muzeum Ceramiki wraz z dr Marianną Butenschön wygłosiła wykład na temat cesarzowej Alexandry Fiodorowny (żony cesarza Mikołaja I). Podstawą wystąpienia była xiążka dr Butenschön pt. Die Preussen auf dem Zarenthron (Prusacy na carskim tronie).

Xiężna Maria Cecylia doczekała się ośmiorga wnucząt. Są wśród nich Ich Wysokości xiążęta Cyryl, Karol i Paweł, xiężniczka Maria Assunta i xiążę Ludwik Ferdynand oraz Xenia, Ryxa i Maxymilian Włodzimierz Dornerowie. Zmarłą przeżył brat, JKW xiążę Christian Zygmunt (ur. 1946).

opracowanie: Adrian Nikiel

PMK Design
© Organizacja Monarchistów Polskich 1989–2026 · Zdjęcie polskich insygniów koronacyjnych pochodzi z serwisu replikiregaliowpl.com.