„Rocznik MNW” nr 14

Muzeum Narodowe w Warszawie

Prezentujemy nowy numer „Rocznika Muzeum Narodowego w Warszawie. Nowa Seria / Journal of the National Museum in Warsaw. New Series”, zawierający studia poświęcone historii kolekcjonerstwa, rewizjom atrybucji oraz nowym interpretacjom dzieł ze zbiorów muzealnych. Wszystkie teksty są dostępne online.

Pierwszą część „Rocznika” otwiera artykuł Nawojki Cieślińskiej-Lobkowicz analizujący postać Tadeusza Wierzejskiego – jednego z najhojniejszych darczyńców okresu PRL-u. Autorka podejmuje polemikę z oskarżeniami o kolaborację i nieetyczne działania Wierzejskiego. Konrad Niemira przedstawia wyniki badań nad kolekcją obrazów Michała Hieronima Radziwiłła i Heleny z Przeździeckich, eksponowaną w 1835 roku w Królikarni. Omawia kształt kolekcji, zmienne atrybucje dzieł wiązanych niegdyś z Rembrandtem i Gabrielem Metsu, a także burzliwe losy zbioru w XIX wieku.

Część druga poświęcona jest sztuce nowożytnej. Joanna Sikorska poddaje wnikliwej interpretacji miedzioryt Pokuta św. Jana Chryzostoma Łukasza Cranacha starszego, odczytując go jako artystyczny manifest i świadectwo rywalizacji z Albrechtem Dürerem. Piotr Czyż omawia dwa szesnastowieczne przykłady płyt graficznych wtórnie wykorzystanych jako podobrazia dla przedstawień religijnych, wskazując na ich funkcje heraldyczne i dewocyjne. Tekst Karoliny Prymlewicz to krytyczna analiza alegorycznego obrazu en grisaille przypisywanego Franciszkowi Smuglewiczowi. Autorka proponuje nową interpretację ikonograficzną oraz kwestionuje tradycyjną atrybucję na rzecz związku z kręgiem Gerarda de Lairesse’a. Rūta Janonienė rekonstruuje biografie i dorobek Józefa oraz Feliksa Smuglewiczów – ostatnich przedstawicieli dynastii malarskiej – i koryguje dotychczasowy stan badań. Artykuł Andrzeja Pieńkosa poświęcony jest czterem „obrazom w kostiumie włoskim” Jana Chrzciciela Greuze’a – w tym Ptasznikowi strojącemu gitarę ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie – interpretowanym jako ambitny eksperyment nowoczesnej peinture d’histoire. Numer zamykają wspomnienia o Krystynie Znojewskiej-Prokop oraz Joannie A. Tomickiej.

Zdigitalizowane numery „Rocznika”