Nabiści. Prorocy nowej sztuki

Muzeum Łazienki Królewskie

Nabiści. Prorocy nowej sztuki

16 lipca – 15 listopada 2026 roku

Podchorążówka, ul. Agrykola 1

Dzieła nabistów, którzy wpłynęli na rozwój sztuki nowoczesnej, zobaczmy na wystawie w Muzeum Łazienki Królewskie. Wśród nich będą m.in. obrazy takich mistrzów, jak Maurycy Denis, Paweł Ranson i Paweł Sérusier. Prace pochodzą z polskich i zagranicznych kolekcji, w tym Muzeum d’Orsay.

Nabiści byli grupą artystyczną działającą we Francji w latach 1888‒1899. Odrzucili zasady akademickiego malarstwa, a ich prace charakteryzowały głęboki kolor, wyraźny kontur i dekoracyjność. Choć funkcjonowali krótko, zainspirowali wielu artystów, m.in. kubistów. Byli ruchem nowoczesnym, a jednocześnie tajemniczym, o czym świadczy nazwa, którą sami wymyślili. Nabi to po arabsku i hebrajsku prorok, stąd też nawiązanie w tytule ekspozycji.

Wystawa ukaże fundamentalną rolę, jaką nabiści odegrali w kształtowaniu sztuki nowoczesnej. Mimo że istotnie wpłynęli na twórczość przełomu XIX i XX w., wciąż pozostają niedostatecznie znani szerszej publiczności. W naszym kraju nie zorganizowano dotąd żadnej ekspozycji poświęconej tej grupie, choć oddziaływała też na polskich artystów, studiujących w Paryżu.

Ekspozycja ukaże m.in. początki ruchu artystycznego oraz wpływ Pawła Gauguina i tzw. Szkoły Pont-Aven. Obejmie ponadto dzieła o charakterze religijnym i ezoterycznym, widoki wnętrz i sceny rodzajowe, a także działalność prowadzonego przez braci Natansonów ‒ Tadeusza i Aleksandra ‒ czasopisma „La Revue Blanche”. W sumie zobaczymy ponad 90 prac z zakresu malarstwa, rysunku i grafiki.

Na wystawie zostaną zaprezentowane dzieła pochodzące ze zbiorów instytucji publicznych z Francji, Szwajcarii, Niderlandów i Węgier. Większość z nich nigdy wcześniej nie była pokazywana w Polsce. Są to przede wszystkim znakomite obrazy ze zbiorów Muzeum d’Orsay, w tym jedna z ikonicznych dla nabistów prac ‒ Plama słońca na tarasie, autorstwa współzałożyciela ruchu, Maurycego Denisa. Na wystawie pojawią się też prace z kolekcji prywatnych (francuskich, szwajcarskich i polskich). Ekspozycję wzbogacą również obiekty z dziewięciu krajowych zbiorów publicznych, w tym dzieła Władysława Ślewińskiego, jednego z nielicznych polskich artystów bezpośrednio związanego z École de Pont-Aven i pozostającego pod wyraźnym wpływem Pawła Gauguina oraz nabistów. Inni polscy twórcy, którzy w poszukiwaniu nowoczesności czerpali inspiracje od nabistów, a których prace zobaczymy na wystawie, to: Mela Muter, Stanisław Wyspiański, Władysław Ślewiński, Marian Wawrzeniecki, Edward Okuń, Jan (Jean) Mirosław Peske (Peské, Peszke), Witold Wojtkiewicz, Wacław Żaboklicki, Karol Frycz, Bolesław Biegas, Henryk Hayden, Jan Rubczak oraz Eugeniusz Zak.

Ekspozycja to wyjątkowa okazja do spojrzenia na zmiany zachodzące w sztuce pod koniec XIX w., a zarazem podkreślenia związków kulturowych między Francją a Polską. Kuratorami wystawy są dr Ewa Bobrowska oraz Jean-René Saillard.

Wystawę będzie można oglądać we wtorki i środy w godz. 10.00‒17.00, w czwartki i piątki w godz. 10.00‒18.00, w soboty w godz. 12.00‒20.00 oraz w niedziele w godz. 10.00‒16.00.

Wstęp: 30 zł ‒ bilet normalny, 15 zł ‒ ulgowy, członkowie Klubu Przyjaciół Muzeum Łazienki Królewskie ‒ wstęp wolny, w piątki ‒ wstęp wolny. Bilety będzie można nabyć w kasie i biletomacie w Podchorążówce oraz online.

Oprowadzania po wystawie

Wykłady towarzyszące wystawie

Wydarzenia dla dzieci i opiekunów

Wydarzenia dla dorosłych i młodzieży

***

Zapraszamy na wykłady, które przybliżą sztukę nabistów i współczesny im rynek sztuki. Przeniesiemy się do Paryża schyłku XIX w., poznamy relacje artystów oraz innych polskich twórców, którzy zetknęli się z „cichą rewolucją” nabistów.

Pałac na Wyspie, godz. 17.00. Wstęp wolny.

28 lipca ‒ Przyjaciele z liceum. Czy bez braci Natanson nabiści staliby się prorokami nowej sztuki?, pani dr Ewa Ziembińska

Wątek młodzieńczej przyjaźni, która zaowocowała wspólną artystyczną drogą, jest bardzo istotny w przypadku nabistów. Do Liceum Condorceta uczęszczali bracia Natansonowie o warszawskich korzeniach. To właśnie oni stali się promotorami sztuki nabistów, zakładając wspaniałą kolekcję ich dzieł oraz propagujące twórczość pismo krytyczne „La Revue Blanche”. Na jego łamach publikowano pierwsze teksty o grupie i recenzje z wystaw oraz analizowano obrazy. Podczas wykłady przyjrzymy się tej niezwykłej relacji.

Dr Ewa Ziembińska ‒ historyk sztuki, kuratorka, doktor nauk humanistycznych w dziedzinie nauki o sztuce (Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk). Absolwentka Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego i Instytutu Badań Literackich PAN. Kuratorka Zbiorów Rzeźby w Muzeum Narodowym w Warszawie oraz kuratorka Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego w Królikarni. Prowadzi badania nad sztuką początku XX wieku, środowiskiem artystów polskich we Francji oraz sztuką kobiet, ze szczególnym uwzględnieniem rzeźby. W Muzeum Narodowym w Warszawie kieruje projektem naukowo-badawczym Rzeźbiarki polskie XIX i XX wieku (2021‒2027).

16 września ‒ Artyści polscy wobec ruchu nabi — przyjaźnie i inspiracje, pani dr Ewa Bobrowska

W dziełach wielu polskich twórców przełomu XIX i XX w., m.in. Stanisława Wyspiańskiego, Jana (Jeana) Peske, Wacława Żaboklickiego, Henryka Haydena, Meli Muter czy Jana Rubczaka, są widoczne echa stylistyki grupy nabistów. Czerpała ona z syntetyzmu Pawła Gauguina i japonizmu, charakteryzowała się odejściem od trójwymiarowości obrazu i naturalistycznego odzwierciedlenia rzeczywistości, a także zainteresowaniem tematami życia codziennego, poszukiwaniem dekoracyjności obrazu. W jaki sposób polscy twórcy zetknęli się z „cichą rewolucją” nabistów? Jaką rolę odegrali pośrednicy, jak np. Władysław Ślewinski i Gabriela Zapolska? Czy podróże do Paryża były niezbędnym warunkiem zapoznania się z osiągnięciami francuskiej grupy? To tylko niektóre pytania, na które postaramy się odpowiedzieć podczas wykładu.

22 września ‒ Félix Vallotton. Poza nabizm, pan Przemysław Głowacki

Szwajcarski artysta Felix Vallotton to jeden z najciekawszych członków grupy. Był nie tylko malarzem, lecz także wybitnym, nowatorskim grafikiem. W ojczyźnie zdobył uznanie, które utrzymuje się do dziś. Dowodem na to Fbyły liczne wystawy z okazji niedawnego stulecia jego śmierci. Wśród szerszej publiczności można zauważyć rosnące zainteresowanie jego twórczością, nie tylko z okresu nabizmu. Podczas wykładu zajmiemy się również późniejszymi dziełami, kiedy jego styl ewoluował w bardzo indywidualny sposób.

6 października ‒ Być artystą w Paryżu: rynek sztuki i jego aktorzy, pan Wojciech Głowacki

W okresie istnienia ugrupowania nabistów Paryż pozostawał niekwestionowanym centrum świata sztuki. Dążąc do rynkowego sukcesu, twórcy musieli nauczyć się funkcjonowania w sieci wzajemnych powiązań, łączących ich m.in. z marszandami, kolekcjonerami, krytykami i publicznością. Obok tradycyjnej drogi budowania kariery ‒ poprzez udział w Salonie paryskim ‒ coraz większego znaczenia nabierała wtedy alternatywna ścieżka oferowana przez niezależne galerie, wzrastało także znaczenie stowarzyszeń artystów. Podczas wykładu zarysujemy przemiany rynku sztuki w ostatniej dekadzie XIX w., opiszemy jego mechanizmy i głównych aktorów.