„Pan Tadeusz” — poemat metafizyczny

Galeria Zderzak

Archiwum Galerii Zderzak uprzejmie zaprasza na pierwszy z wieczorów literackich, którymi będziemy cieszyć się w każdy ostatni piątek miesiąca.

Adam Mickiewicz (1798‒1855)

Pan Tadeusz ‒ poemat metafizyczny

Wieczór I Szara godzina: 30 października 2026 roku

Wieczór II Astronomia: 27 listopada 2026 roku

30 października, godz. 18.00. Wstęp wolny.

Program pierwszego wieczoru:

I. Korytarz czasu

1. Wspomnienia dzieci polskich ‒ Witolda Urbanowicza z Nowogródka (1939), Andrzeja Wróblewskiego z Wilna (1939‒1945).

2. Dzieciństwo i młodość Tadeusza Irteńskiego… Gawędy Michała Kryspina Pawlikowskiego z Mińszczyzny i Wileńszczyzny (1893‒1939).

3. Poezje Władysława Syrokomli i tłumaczenia polskich poetów łacińskich (I połowa XIX w.).

II. Otoczenie językowe

1. Języki białoruski, litewski, żmudzki, rosyjski, francuski, niemiecki, jidysz, tatarski.

2. Pamiątki Soplicy i Listopad Henryka Rzewuskiego.

3. Samuel Taylor Coleridge The Rime of the Ancient Mariner (1798) w przekładzie Jana Kasprowicza.

III. Wstępne czytanie Adama

1. Jedyne szczęście, kto w szarej godzinie… Epilog.

2. Wiersze metafizyczne, ułomki i boehmiana.

3. Otwarcie umysłu, synestezje, zjawiska optyczne i przestrzenne.

IV. Wprowadzenie do metafizyki słowa

1. Słowo jest to ognista i lotna kula… ‒ wykłady w Kolegium Francuskim.

2. Wędrowanie z Panem Tadeuszem i znaleziska metafizyczne.

3. O duszy Hrabiego. Żartem czy serio?

V. Romantyczna triangulacja

Pierwsza zasada metafizyki brzmi: nie wszystko można wyrazić słowami. Druga zasada: nie czas, lecz wieczność.

Słowo jest to ognista i lotna kula ‒ głosił Adam Mickiewicz z katedry w Kolegium Francuskim. Słowo jest sferą, bytem przestrzennym.

Na pierwszym ze spotkań z literaturą i estetyką przyjrzymy się słowu-kuli i jego ognistej naturze. Musimy najpierw, co oczywiste, stworzyć dla niego miejsce. Temu służy program wieczoru pierwszego, będący przygotowaniem wieczoru drugiego, listopadowego. Tuż przed dniem Wszystkich Świętych odnajdziemy się w Wilnie ‒ stolicy polskiej poezji ‒ i rozpoczniemy cofanie się w czasie. Towarzyszem naszej wędrówki będzie synestetyczny obraz Jerzego „Jurrego” Zielińskiego Jam (I am) z 1969 roku, ukazujący sferę ogniową.

Zapraszamy do czynnego udziału i czytania ulubionych fragmentów poematu. Uwaga: nie zajmujemy się ezoteryką, naukami hermetycznymi, wolnomularską symboliką itp.

R.S.V.P. Prosimy o potwierdzenie obecności telefonicznie lub mailowo.

Galeria jest czynna od wtorku do soboty w godzinach 12.00–17.00. Zapraszamy po telefonicznym umówieniu wizyty.

Galeria Zderzak, aleja Juliusza Słowackiego 58/10, Kraków, tel. 12 257 56 34