Jesteś tutaj: Ogłoszenia i aktualności » Konferencje i prelekcje » Gliwice: Śląsk — tysiąc lat burzliwej historii

Śląsk — tysiąc lat burzliwej historii

Muzeum w Gliwicach

Zapraszamy do podróży przez dzieje naszego wyjątkowego regionu – Śląska. W ramach nowego projektu edukacyjnego pt. „Śląsk – tysiąc lat burzliwej historii”, przygotowanego przez Muzeum w Gliwicach, w czasie dziewięciu spotkań (od października do czerwca przyszłego roku) usystematyzujemy wiedzę z historii Śląska, zapoznamy się z najważniejszymi postaciami, zjawiskami kulturowymi i problemami charakterystycznymi dla kolejnych okresów historycznych.

Uczestnicy podczas każdych zajęć otrzymają opracowane karty pracy, których integralną częścią będą mapy, słowniczki, zestawienia ważnych w historii Śląska dat, fragmenty tekstów źródłowych i tropy bibliograficzne. Na najmłodszych czekają kolorowanki tematyczne. Projekt przygotowuje Dział Edukacji i Promocji Muzeum w Gliwicach, a pracują nad nim historyczki, panie Anna Pikulska-Stępień i Rita Śliwa, oraz filozof, pani Ewa Chudyba. Na pierwsze zajęcia dla grup szkolnych i przedszkolnych zapraszamy pomiędzy 12 a 15 października 2021 roku, natomiast inne osoby – rodziców z dziećmi, młodzież i dorosłych – 23 października. Koszt udziału w zajęciach stacjonarnych dla grup szkolnych i przedszkolnych to 1 zł od grupy. W przypadku indywidualnych uczestników – 1 zł od osoby. W zależności od sytuacji pandemicznej zajęcia prowadzone będą stacjonarnie bądź za pośrednictwem platformy ZOOM. Zapisy pod numerem telefonu 783 560 006.

Śląsk – kraina historyczna zasobna w bogactwa naturalne, przez stulecia przechodząca skomplikowane koleje losu, „perła w koronie” kolejnych władców… Co wiemy o tym rozległym regionie, którego jesteśmy tu, w Gliwicach, częścią? Kim byli i są jego mieszkańcy? Do XIV wieku Śląsk był jedną z głównych dzielnic Polski Piastów, w kolejnych stuleciach stanowił najpierw część Korony Świętego Wacława, a po wojnach śląskich był częścią różnych form państwowości niemieckiej. Koniec Wielkiej Wojny był także końcem XIX-wiecznych mocarstw. Wraz z ich upadkiem odrodziła się Rzeczpospolita. Bardzo szybko rozpoczęto starania o przyłączenie Śląska do Polski – zarówno na polu dyplomatycznym, jak i również zbrojnym. W wyniku trzech powstań śląskich (1919, 1920, 1921) najbardziej uprzemysłowione fragmenty Górnego Śląska przyłączono w 1922 r. do Rzeczypospolitej. Utworzono z nich województwo śląskie, które Stefan Żeromski nazwał „siedliskiem nowoczesności”. Niestety po kilkunastu latach zapaliły się ognie kolejnego światowego konfliktu…

Spotkanie 1: Śląsk – kraina historyczna i moja mała ojczyzna

Podczas pierwszego spotkania spróbujemy przybliżyć ten skomplikowany „organizm”, jakim jest Śląsk. Zapoznamy się z położeniem Śląska, z symbolami, z barwami regionu oraz ich pochodzeniem, omówimy warunki naturalne, zaznaczymy na mapie najważniejsze ośrodki miejskie i kulturalne, a także związane z nimi osoby. Spróbujemy odpowiedzieć ma pytanie, skąd się wzięła nazwa „Śląsk”? Zastanowimy się także, ile jest „tych Śląsków”, skoro znamy Śląsk Dolny, Górny, Cieszyński, Opawski… Przyjrzymy się również granicom dzisiejszego województwa śląskiego, które – jak się okaże – wcale nie ułatwiają odpowiedzi na pytanie o to, gdzie leży historyczna, śląska kraina…

Harmonogram zajęć w ramach projektu edukacyjnego dla szkół i przedszkoli:

12, 13, 14 i 15 października, Willa Caro (ul. Dolnych Wałów 8a) bądź platforma ZOOM, godz. 09.00, 10.30, 12.00.

Spotkanie 2: Śląsk — domena Piastów

Śląsk znalazł się w granicach tworzonego przez Piastów państwa w końcu wieku X. Dokonało się to za panowania pierwszego historycznego władcy polskiego Mieszka I, prawdopodobnie około roku 990. Śląsk zamieszkiwały wówczas plemiona słowiańskie. W ciągu pierwszych wieków formowania państwa dokonał się we wszystkich dziedzinach niemały rozwój. Należy zaznaczyć, że na Śląsku do przemian tych doszło znacznie znacznie szybciej niż na innych ziemiach polskich. Stąd szły nowe metody i wzory gospodarki. Region przodował ponadto na polu kultury, zarówno piśmiennictwa, jak i działalności uczonych. Śląsk, jako obszar leżący przy zachodnich granicach Polski, spełniał od samego początku istnienia państwa zaszczytną, ale zarazem trudną, okupioną wieloma ofiarami, funkcję przedmurza. Tutaj w pierwszym rzędzie stawiano opór najazdom zarówno niemieckich, jak i czeskich władców. Podczas spotkania będziemy zastanawiać się nad rolą historycznych ziem Śląska w budowaniu zrębów państwowości, a także dynamiką zmian politycznych, gospodarczych i kulturalnych, które temu towarzyszyły od czasów prahistorycznych do końca okresu wczesnośredniowiecznego (1138 r.).

21 listopada, Willa Caro bądź platforma ZOOM, godz. 11.00 (dla dzieci do lat 12 z rodzicami lub opiekunami), godz. 13.00 (dla młodzieży i dorosłych).

Spotkanie 3: Śląsk w okresie rozbicia dzielnicowego. 200 lat zawirowań dziejowych (1138-1335)

Od śmierci Bolesława Krzywoustego ludna i zasobna ziemia śląska zaczęła się rozdrabniać na mniejsze księstwa. Protoplasta Piastów Śląskich i pierwszy senior – Władysław II Wygnaniec – został wygnany z kraju przez swych braci. Księstwo przejęli następnie jego synowie: Bolesław Wysoki i Mieszko Plątonogi. Ten ostatni w rezultacie wojen i układów dynastycznych skupił w swych rękach Górny Śląsk. Także Dolny Śląsk w ciągu XIII stulecia zyskał odrębny charakter. Za panowania Henryka Brodatego i jego syna tzw. monarchia Henryków Śląskich obejmowała znaczą część ziem polskich i mogła stać się podstawą odbudowy zjednoczonego państwa. Niestety, śmierć Henryka Pobożnego w bitwie pod Legnicą spowodowała rozpad Śląska na liczne księstwa. Przemianom politycznym w postaci postępującego rozdrobnienia na Śląsku (w szczytowym okresie rozbicia istniało tu nawet 18 księstw) towarzyszył gwałtowny rozwój gospodarczy i kulturalny tej krainy. Zaczął kształtować się jej szczególny charakter, a historia podążała innym torem niż w przypadku reszty ziem polskich… Zamknięciem tych skomplikowanych procesów było przejście Śląska pod panowanie królów czeskich. Jak do tego doszło i czy można było tego uniknąć? Jakie historie kryją się w biografiach książąt obdarzonych niezwykłymi przydomkami? Jak sami poprowadzilibyśmy śląską politykę, będąc wówczas na ich miejscu? Zapraszamy do poznawania historii regionu w kolejnej odsłonie, tym razem podczas badania dziejów Śląska w okresie pełnego średniowiecza.

11 grudnia, Willa Caro bądź platforma ZOOM, godz. 11.00 (dla dzieci do lat 12 z rodzicami lub opiekunami), godz. 13.00 (dla młodzieży i dorosłych).

Śląsk – tysiąc lat burzliwej historii

PMK Design
© Organizacja Monarchistów Polskich 1989–2022 · Zdjęcie polskich insygniów koronacyjnych pochodzi z serwisu replikiregaliowpl.com.