„Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej”

Po stu latach średniowieczne arcydzieła ponownie zagościły w Pawilonie Czterech Kopuł. Od 31 lipca do 30 grudnia Muzeum Narodowe we Wrocławiu przypomina legendarną wystawę z 1926 r. – wydarzenie, które stało się kamieniem milowym w badaniach nad sztuką śląską. Celem opowieści o mistrzach średniowiecza, kuratorach i badaczach jest pokazanie zmian, jakie zaszły w muzealnictwie i historii sztuki w ciągu ostatniego wieku.

Prezentowane są najcenniejsze dzieła znajdujące się w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu, od rzeźb z kręgu Madonn na Lwach po prace powstałe w początkach XVI stulecia. Widzowie zobaczą również zabytki przechowywane w zbiorach innych muzeów – m.in. Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego czy Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu. Wśród wypożyczonych artefaktów są bezcenne przykłady gotyckiej rzeźby i malarstwa na co dzień znajdujące się w kościołach, m.in. bazylice pw. św. Jakuba i św. Agnieszki w Nysie oraz bazylice pw. św. Jana Apostoła i Ewangelisty w Oleśnicy. Wybrane obiekty poddane zostały konserwacji.

Celem wystawy jest ukazanie zmian, jakie zaszły w muzealnictwie i badaniach nad śląską sztuką średniowieczną w ciągu ostatnich stu lat. Są widoczne na wielu polach, m.in.: w sposobach prezentacji i dbania o bezpieczeństwo zabytków, w stosowanych zabiegach konserwatorskich, a w końcu także w wiedzy o tych obiektach. Współcześni widzowie obejrzą dzieła obecne na wystawie przed wiekiem oraz te, które z różnych względów zostały z niej wtedy wycofane lub nigdy na nią nie dotarły.

Projekt „Gotyk w Polsce” będzie realizowany w latach 2026‒2027 przez Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Muzeum Narodowe w Poznaniu oraz Zamek Królewski na Wawelu. W konferencji prasowej, która 30 lipca 2026 roku poprzedziła otwarcie wystawy, udział wzięli: pan dr hab. Piotr Oszczanowski, dyrektor Muzeum Narodowego we Wrocławiu; pani dr Agata Stasińska, kuratorka wystawy; pani Iwona Dorota Bigos, kierownik Pawilonu Czterech Kopuł; pan prof. Andrzej Betlej, dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu; pan Tomasz Łęcki, dyrektor Muzeum Narodowego w Poznaniu. Zapraszamy do zapoznania się z nagraniem:

W okresie średniowiecza dawny Śląsk był pod kątem wytwórczości artystycznej bardzo płodnym regionem. Wiele pokazywanych na wystawie dzieł stworzonych zostało pod koniec XV lub na przełomie XV i XVI stulecia, a więc w okresie po wojnach husyckich. Odbudowywano wówczas świątynie i wznoszono nowe kościoły, stąd żywe było zapotrzebowanie na ich dekorację. Śląskie warsztaty chętnie przyjmowały nowinki artystyczne płynące m.in. z Norymbergi, nie wyzbywając się przy tym umiłowania do tradycji wypracowanej przez dekady pracy tutejszych warsztatów, co sprawia, że powstające dzieła cechowała niezwykle wysoka klasa artystyczna

(dr Agata Stasińska)