Poszukiwania artystyczne Marka Oberländera

Muzeum Narodowe we Wrocławiu

Muzeum Narodowe we Wrocławiu

pl. Powstańców Warszawy 5

Poszukiwania artystyczne Marka Oberländera

14 maja – 1 września 2024 roku

Kuratorki wystawy: Justyna Chojnacka, Magdalena Szafkowska

Pierwsza prezentacja nigdy wcześniej niepokazywanych dzieł Marka Oberländera, które jego żona Halina Pfeffer-Oberländer przekazała do zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Wśród prac znajdą się: wcześniej nieznany cykl Korzenie, barwne impresje z Prowansji, abstrakcyjne kompozycje, enigmatyczne figury ludzkie ułożone w trójkąty czy ilustracje do różnych wydawnictw.

Przekazany w kwietniu 2022 r. dar Haliny Pfeffer-Oberländer jest doskonałą okazją do prześledzenia różnorodnej drogi artystycznej jej męża. Starannie wyselekcjonowane prace z liczącego blisko 500 obiektów zbioru pozwolą przeanalizować twórcze niepokoje artysty, skutkujące niezliczoną liczbą rysunków – studiów nad formą, kolorem, motywem. Ekspozycję uzupełnią obrazy z kolekcji malarstwa współczesnego Muzeum Narodowego we Wrocławiu, które tematyką domykają tytułowe poszukiwania artysty.

Celem wystawy, oprócz prezentacji fragmentu cennego daru otrzymanego od Haliny Pfeffer-Oberländer, jest przypomnienie postaci samego Marka Oberländera, a przede wszystkim jego dokonań w niemal zupełnie nowej odsłonie – mówi pani Magdalena Szafkowska, współkuratorka wystawy. – Artysta kojarzony z obrazem „Napiętnowani” czy serią specyficznych przedstawień totemicznej figury ludzkiej okazuje się tutaj również świetnym portrecistą, ilustratorem, rysownikiem-reportażystą, a także autorem ciekawych na wpół abstrakcyjnych kompozycji z cyklu „Korzenie” czy wariacji na temat pejzażu z południowej Francji, z muzycznym podtekstem w tle.

Jedna z największych w Polsce kolekcja prac Oberländera, licząca obecnie 680 dzieł, została zapoczątkowana w 1974 r. zakupem przez wrocławskie muzeum dwóch obrazów olejnych – jednym z nich był symptomatyczny Portret garbatej.

Na krótko przed śmiercią w 1978 r. artysta w porozumieniu z ówczesnym kustoszem Mariuszem Hermansdorferem zdołał jeszcze przygotować blisko 200 prac na planowaną wystawę poświęconą jego twórczości. Ich przekazanie sfinalizowała dwa lata później Halina Pfeffer-Oberländer, gdy prezentacja doszła do skutku. Towarzyszył jej katalog, w którym znalazł się także życiorys artysty spisany przez niego na przełomie lat 1977–1978. Pozyskany w 2022 r. dar jest zatem naturalnym następstwem i swoistym uzupełnieniem dotychczasowej kolekcji.

Marek Oberländer (1922–1978) – malarz, rysownik, grafik, ilustrator. Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Pomysłodawca przełomowej wystawy Przeciw wojnie, przeciw faszyzmowi w warszawskim Arsenale w 1955 r. W 1963 r. wyjechał do Szwecji, a stamtąd do Francji, gdzie pozostał do końca życia.

Halina Pfeffer-Oberländer (1928–2023) – podobnie jak jej przyszły mąż, najpierw ukończyła warszawskie Liceum Sztuk Plastycznych, a potem tamtejszą Akademię Sztuk Pięknych. Bohaterka kabaretu Mirona Białoszewskiego Kicia Kocia. Spadkobierczyni, apologetka i hojna ofiarodawczyni dzieł Marka Oberländera.

zdjęcia: Magdalena Lorek